TÔ VĨNH DIỆN – NGƯỜI CHIẾN SĨ LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO
Phạm Quang Huy
1. Người con đất Thanh Hóa
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.
Ông xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo và từng phải trải qua cuộc sống lao động vất vả.
Sau Cách mạng tháng Tám, Tô Vĩnh Diện tham gia lực lượng vũ trang. Ông từng trải qua nhiều năm chiến đấu và được giao nhiệm vụ trong lực lượng pháo binh.
Đến năm 1953, ông là một trong những chiến sĩ tham gia nhiệm vụ chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.
2. Cuộc hành quân đưa pháo vào Điện Biên
Để chuẩn bị cho chiến dịch, quân đội Việt Nam phải đưa một khối lượng lớn vũ khí, đạn dược và pháo vào chiến trường.
Địa hình Điện Biên Phủ rất hiểm trở. Những khẩu pháo nặng phải được kéo qua núi cao, đường dốc và những đoạn địa hình vô cùng khó khăn.
Bộ đội pháo binh và dân công phải dùng sức người để vận chuyển.
Trong quá trình kéo pháo, những con dốc hiểm trở là thử thách đặc biệt. Chỉ cần hệ thống dây kéo hoặc người giữ pháo mất kiểm soát, khẩu pháo có thể lao xuống vực, gây nguy hiểm cho cả người và thiết bị.
Tô Vĩnh Diện tham gia một trong những đoàn kéo pháo như vậy.
3. Ngày 1 tháng 2 năm 1954
Đêm 1/2/1954, trên đường kéo pháo vào trận địa, một khẩu pháo gặp sự cố khi đang xuống dốc.
Theo các tài liệu lịch sử, dây kéo bị đứt khiến khẩu pháo có nguy cơ lao xuống vực.
Trong tình huống cực kỳ nguy hiểm, Tô Vĩnh Diện đã dùng thân mình để chèn bánh pháo, làm giảm tốc độ của khẩu pháo và giúp đồng đội có thời gian xử lý.
Khẩu pháo được giữ lại, nhưng Tô Vĩnh Diện bị thương nặng và hy sinh.
4. Một người lính hy sinh để giữ khẩu pháo
Hành động của Tô Vĩnh Diện diễn ra trong vài giây nhưng mang ý nghĩa rất lớn.
Một khẩu pháo nặng không chỉ là một thiết bị quân sự. Để đưa được khẩu pháo từ hậu phương đến chiến trường, hàng trăm con người đã phải tham gia vận chuyển, mở đường và bảo đảm hậu cần.
Nếu khẩu pháo rơi xuống vực, không chỉ trang bị bị mất mà tính mạng của nhiều người đang kéo pháo cũng có thể bị đe dọa.
Vì vậy, quyết định của Tô Vĩnh Diện đã giúp hạn chế hậu quả trong một tình huống nguy hiểm.
Ông hy sinh khi Chiến dịch Điện Biên Phủ còn chưa bắt đầu.
5. Những người kéo pháo trong đêm
Câu chuyện Tô Vĩnh Diện cũng cho thấy một phần ít được nhìn thấy của Chiến dịch Điện Biên Phủ: cuộc chiến đấu của hậu cần.
Trước khi những khẩu pháo nổ súng tại Điện Biên, chúng phải được đưa đến trận địa. Trước khi bộ binh tiến công, đường vận chuyển phải được mở. Đạn phải được đưa tới nơi. Lương thực phải được bảo đảm.
Đó là một hệ thống công việc khổng lồ.
Trong hệ thống ấy có những người lính như Tô Vĩnh Diện. Họ không trực tiếp xuất hiện trong những bức ảnh nổi tiếng về ngày chiến thắng, nhưng những đóng góp của họ là điều kiện để chiến dịch có thể diễn ra.
6. Không được chứng kiến ngày chiến thắng
Tô Vĩnh Diện hy sinh ngày 1/2/1954, hơn ba tháng trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc.
Ngày 7/5/1954, quân đội Việt Nam giành thắng lợi tại Điện Biên Phủ.
Nhưng người chiến sĩ đã lấy thân mình chèn pháo không còn ở đó.
Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi Tô Vĩnh Diện từ đó gắn với hình ảnh những người lính pháo binh và với câu chuyện kéo pháo vào chiến trường Điện Biên.
7. Ý nghĩa của câu chuyện
Tô Vĩnh Diện không hy sinh trong một trận đánh trực tiếp với quân Pháp. Ông hy sinh trên con đường đưa vũ khí vào trận địa.
Điều đó làm câu chuyện của ông trở nên đặc biệt.
Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được tạo nên trong những giờ phút tiến công trên các quả đồi. Nó bắt đầu từ hàng nghìn công việc âm thầm phía sau chiến trường, trong đó có những người đã dùng sức lực, mồ hôi và thậm chí cả tính mạng để đưa từng khẩu pháo đến nơi cần thiết.
Tô Vĩnh Diện là một trong những người như vậy.


