Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ lấy thân mình cứu pháo

Nhân vật: Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện (1924–1953).

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Thanh Hóa trong một gia đình nông dân nghèo. Từ nhỏ, ông đã phải đi ở để kiếm sống và trải qua nhiều năm chịu cảnh áp bức, khó khăn. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông tham gia dân quân ở địa phương. Đến năm 1949, ông xung phong nhập ngũ.

Để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được điều về một đơn vị pháo cao xạ. Đơn vị phải hành quân hơn 1.000 km đến khu vực chiến dịch. Công việc kéo pháo vào trận địa vô cùng gian khổ vì phải đưa những khẩu pháo nặng vượt qua đường núi hiểm trở.

Tô Vĩnh Diện luôn gương mẫu trong công việc và động viên đồng đội. Khi có lệnh kéo pháo ra, ông tiếp tục cùng đơn vị thực hiện nhiệm vụ mới, dù việc đưa pháo ra khỏi trận địa trong địa hình dốc và hiểm trở còn khó khăn hơn.

Trong một lần kéo pháo ra vào ban đêm, dây tời bị đứt khiến khẩu pháo lao xuống dốc. Trước tình thế nguy hiểm, Tô Vĩnh Diện cố giữ hướng cho khẩu pháo. Khi một dây kéo khác tiếp tục bị đứt và khẩu pháo có nguy cơ lao xuống vực, ông hô đồng đội quyết tâm bảo vệ pháo rồi lao lên phía trước, dùng thân mình chèn vào bánh pháo.

Nhờ hành động ấy, khẩu pháo được giữ lại và không lao xuống vực. Tô Vĩnh Diện hy sinh.

Sự hy sinh của ông trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về những người lính kéo pháo trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng ghi nhận Tô Vĩnh Diện là một trong những tấm gương tuổi trẻ tiêu biểu của cuộc kháng chiến.

Sau này, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về Tô Vĩnh Diện cũng được lưu giữ qua nhiều hình ảnh, tác phẩm mỹ thuật và tư liệu về Chiến dịch Điện Biên Phủ.