Tô Vĩnh Diện – người đã lấy chính thân mình để cứu khẩu pháo cao xạ, một báu vật của quân đội ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn lên các đỉnh núi cao để khống chế sân bay Mường Thanh là một kỳ tích. Vì không có xe kéo, hàng trăm chiến sĩ phải dùng sức người, dây tời để kéo pháo qua những con dốc dựng đứng, hẹp và trơn trượt.Phút giây dây tời đứt
Đêm ngày 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo pháo qua một con dốc cực kỳ nguy hiểm. Bất ngờ, một chiếc dây tời bị đứt, khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn bắt đầu mất đà, lao vun vút xuống vực thẳm.Khẩu pháo lúc bấy giờ là tài sản vô giá, nếu mất pháo, hỏa lực của quân ta sẽ bị yếu đi đáng kể, và nhiều đồng đội đang ở phía dưới dốc sẽ bị pháo đè trúng.Lấy thân mình làm "chèn"
Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Tô Vĩnh Diện không hề do dự. Anh hô to cho đồng đội tránh ra, rồi bất chấp nguy hiểm, anh lao mình vào bánh pháo, dùng chính cơ thể của mình để làm một vật cản (chèn) nhằm làm chậm tốc độ lao của khẩu pháo.Sức nặng khổng lồ của khối thép đã đè lên người anh, nhưng chính giây phút đó đã tạo ra khoảng thời gian vàng để đồng đội kịp thời dùng gỗ chèn bánh pháo lại, giữ cho khẩu pháo không bị rơi xuống vực sâu.Câu hỏi cuối cùng
Khi đồng đội vội vàng bế anh lên, dù đang đau đớn tột cùng và hơi thở chỉ còn thoi thóp, câu hỏi đầu tiên và duy nhất của Tô Vĩnh Diện là: "Pháo có việc gì không?". Khi nghe đồng đội trả lời rằng pháo vẫn an toàn, anh mới mỉm cười nhẹ nhàng rồi thanh thản ra đi.