Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân - Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Điện Ngọc, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Anh sinh ra trong một gia đình nghèo và từ nhỏ đã phải tha phương vào Sài Gòn mưu sinh, làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Sống trong lòng chế độ Mỹ - ngụy, chứng kiến cảnh nước nhà bị chia cắt và nhân dân miền Nam chịu đựng muôn vàn đau thương, Nguyễn Văn Trỗi sớm giác ngộ cách mạng, gia nhập tổ chức biệt động thành Sài Gòn và luôn tích cực tham gia các hoạt động chống Mỹ cứu nước.

Đầu năm 1964, trước âm mưu leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, một kế hoạch tiêu diệt các chóp bu của chính phủ Mỹ - ngụy (trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara) đã được vạch ra. Nguyễn Văn Trỗi được giao nhiệm vụ trực tiếp tham gia cài mìn tại cầu Công Lý – nơi đoàn xe chở các nhân vật cấp cao Mỹ sẽ đi qua.

Tuy nhiên, vào giờ phút quyết định, do sự phản bội của kẻ gian và lực lượng mật vụ địch bao vây bất ngờ, Nguyễn Văn Trỗi đã bị bắt tại trận. Dù bị chúng tra tấn vô cùng tàn bạo, đánh đập dã man bằng mọi cực hình vô nhân tính nhằm khai thác thông tin về cơ sở cách mạng và đồng đội, anh vẫn một mực kiên trung, hiên ngang chịu đựng, không hé răng nửa lời khai báo. Bất lực trước ý chí sắt đá của người chiến sĩ biệt động, đế quốc Mỹ và tay sai đã vội vã đưa anh ra tòa án quân sự mở phiên tòa hòng kết án tử hình.

Trước pháp trường tại sân phà Đuống (Sài Gòn) vào ngày 15 tháng 4 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang ngẩng cao đầu. Khi bọn đao phủ tiến lại gần bịt mắt, anh đã dứt khoát hất chiếc khăn bịt mắt ra và nói những câu nói bất hủ đã làm rung động triệu trái tim con người yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới: "Không, hãy bỏ khăn bịt mắt đi! Phải để cho tôi nhìn rõ đất nước này, nhìn rõ đồng bào tôi!". Trước loạt đạn của kẻ thù, anh đã dõng dạc hô vang ba lần tên Tổ quốc: "Việt Nam muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, trở thành tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và khí phách kiên cường của thanh niên Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.