Tô Vĩnh Diện – Tấm gương anh dũng lấy thân chèn pháo
Trong những ngày tháng cam go của Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua các đỉnh đèo cao là một thử thách vô cùng khốc liệt. Chính tại những cung đường hiểm trở ấy, anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện đã viết nên một câu chuyện huyền thoại khi dùng chính thân mình để cứu pháo. Hành động quả cảm của anh không chỉ bảo vệ tài sản quý giá của quân đội mà còn trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần quyết tử của thế hệ cha anh.
Anh Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, nay thuộc huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, anh sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và tinh thần cách mạng sâu sắc. Năm 1946, anh tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ ở địa phương, đến năm 1950 thì chính thức nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Với tinh thần trách nhiệm cao, anh được bổ nhiệm làm Khẩu đội trưởng Khẩu đội 3, Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 – trung đoàn cao xạ pháo đầu tiên của quân đội ta.
Tháng 3 năm 1953, trung đoàn của anh được lệnh hành quân lên Tây Bắc để chuẩn bị cho chiến dịch lịch sử. Trong điều kiện địa hình hiểm trở, đường sá chưa có, việc kéo pháo hoàn toàn phải dựa vào sức người. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong quá trình bí mật kéo pháo ra khỏi trận địa qua dốc Chuối – một con dốc có độ nghiêng lớn và vô cùng nguy hiểm tại chiến trường Điện Biên Phủ – tai họa bất ngờ xảy ra khi dây tời bị đứt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn lao nhanh xuống dốc, cuốn theo cả lực lượng đang giữ dây.
Trong khoảnh khắc sinh tử nguy kịch, khi khẩu pháo có nguy cơ lao xuống vực sâu, Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện đã không một chút do dự. Anh lập tức buông càng pháo đang giữ, lao thẳng người vào bánh pháo, dùng chính thân thể của mình để làm vật chèn, giảm tốc độ lao và hướng khẩu pháo lệch vào vách núi. Hành động quả cảm của anh đã chặn đứng đà lao, bảo vệ vẹn toàn khẩu pháo cao xạ quý giá, nhưng anh đã bị bánh xe pháo nặng nề đè lên và bị thương rất nặng. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, người chiến sĩ dũng cảm ấy vẫn chỉ đau đáu hỏi đồng đội rằng pháo có còn nguyên vẹn không.
Sự hy sinh kiên trung của anh Tô Vĩnh Diện đã để lại niềm tiếc thương và lòng cảm phục sâu sắc cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận Điện Biên Phủ. Ghi nhận chiến công đặc biệt này, anh đã được phong tặng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất. Vào ngày 7 tháng 5 năm 1956, anh được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, câu chuyện về người anh hùng lấy thân chèn pháo vẫn mãi là một bài học lịch sử sống động, nhắc nhở thế hệ trẻ về lòng quả cảm, trách nhiệm và lý tưởng sống cao đẹp vì tự do của Tổ quốc.
