Tô Vĩnh Diện – Tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến dịch Điện Biên Phủ
1. Người chiến sĩ kiên trung từ mảnh đất xứ Thanh
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chịu đựng ách áp bức nặng nề của thực dân và phong kiến, sớm giác ngộ cách mạng, ông đã tình nguyện lên đường nhập ngũ, cống hiến tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Trải qua nhiều chiến dịch lớn, Tô Vĩnh Diện luôn thể hiện phẩm chất của một người quân nhân cách mạng kiên cường, dũng cảm, tận tụy và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, với vai trò là tiểu đội trưởng pháo cao xạ thuộc Đại đoàn 315, ông cùng đồng đội gánh vác trọng trách vô cùng nặng nề: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi cao, vực sâu bằng sức người trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
2. Đêm lịch sử trên đèo Pha Đin và hành động lấy thân mình cứu pháo
Đỉnh điểm của sự hy sinh oanh liệt diễn ra vào đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954 (tức mùng 2 Tết Giáp Ngọ). Khi đơn vị đang thực hiện nhiệm vụ kéo pháo qua một đoạn đường hiểm trở trên đèo Pha Đin (hoặc khu vực Pha Long/chu vi Điện Biên tùy theo dị bản lịch sử ghi nhận địa hình dốc cao), bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hàng tấn từ trên cao bất ngờ lao dốc, quay cuồng với tốc độ chóng mặt, đe dọa đè bẹp cả tiểu đội pháo binh và trôi tuột xuống vực sâu, phá hủy thành quả kéo pháo vô cùng vất vả của cả đơn vị.
Trong khoảnh khắc sinh tử chỉ bằng tích tắc ấy, nếu nhảy ra để bảo toàn tính mạng thì ai cũng hiểu hậu quả đối với khẩu pháo và đồng đội sẽ thảm khốc thế nào. Thế nhưng, với tư tưởng "Pháo còn hơn cả tính mạng", Tô Vĩnh Diện đã không một chút do dự. Anh lập tức lao lên trước đầu khẩu pháo khổng lồ, dùng hết sức bình sinh để chặn hướng lao của nó, đồng thời hô lớn cho anh em tìm cách ứng cứu. Hành động dũng cảm tuyệt đỉnh ấy đã làm chậm lại đà lao của khẩu pháo, tạo cơ hội cho đồng đội kịp thời chèn gỗ ngăn chặn thảm họa. Khẩu pháo đã được giữ lại an toàn, nhưng anh hùng Tô Vĩnh Diện đã vĩnh viễn ra đi ở tuổi 30 tràn đầy nhựa sống.
3. Di sản tinh thần cho muôn đời sau
Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện không chỉ cứu lấy thứ vũ khí chiến lược tối quan trọng của quân đội ta lúc bấy giờ, mà còn kết tinh thành một biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Câu khẩu hiệu "Thà hy sinh thân mình, quyết bảo vệ pháo" đã trở thành lời thề danh dự của toàn quân trong chiến dịch, tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn để quân và dân ta vượt qua mọi gian khổ, làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
