Tô Vĩnh Diện - Tấm thân thép chèn bánh pháo
Hành động quật cường cứu pháo giữa vực sâu, lấy thân mình làm điểm tựa cứu lấy tài sản vô giá của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tiểu sử: Tô Vĩnh Diện (sinh năm 1924, mất ngày 01/02/1954), quê tại làng Nông Trường, xã Triệu Lộc, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, chịu nhiều áp bức dưới thời thực dân phong kiến. Tuổi thơ của Tô Vĩnh Diện là những chuỗi ngày làm thuê vất vả để phụ giúp gia đình. Năm 1946, khi phong trào kháng chiến chống Pháp bùng nổ, anh hăng hái tham gia lực lượng dân quân tự vệ tại địa phương, năng nổ trong các công tác vận chuyển lương thực và gác đồn bảo vệ xóm làng. Tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước của anh đã thu hút sự chú ý của các cán bộ cách mạng địa phương.
Quá trình chiến đấu & Chiến công: Tháng 5/1949, Tô Vĩnh Diện chính thức nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Đến năm 1953, khi Quân đội ta thành lập lực lượng Pháo cao xạ chuẩn bị cho các chiến dịch lớn, anh được điều động sang Trung đoàn Pháo cao xạ 367 và được cất nhắc làm Khẩu đội trưởng thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, công tác đưa những khẩu pháo cao xạ 37mm nặng hơn 2,4 tấn vượt qua đèo cao dốc đứng vào trận địa là một thử thách vô cùng oanh liệt. Đêm ngày 01/02/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa theo phương án tác chiến mới "Đánh chắc, tiến chắc" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tuyến đường kéo pháo qua đoạn dốc Suối Tối có độ dốc rất cao, đường hẹp, dốc vực sâu thăm thẳm và trời lại mưa trơn trượt. Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội căng sức giữ dây tời điều khiển khẩu pháo di chuyển từng centimet. Bất ngờ, một quả pháo của địch bắn cầm chừng rơi gần đó làm đứt dây tời kéo pháo. Khẩu pháo nặng hàng tấn mất đà trôi nhanh xuống dốc hướng về vực sâu. Trong khoảnh khắc nguy cấp ấy, đồng chí pháo thủ giữ phanh bị hất văng ra ngoài, khẩu pháo càng lúc càng lao nhanh. Không một chút đắn đo suy tính cho bản thân, Tô Vĩnh Diện lập tức buông tay quay, xông lên phía trước, dũng cảm lao cả thân mình chèn vào bánh pháo đang lăn dữ dội. Thân thể anh đã làm điểm tựa chặn đứng đà trôi của khẩu pháo, ngăn không cho nó lăn xuống vực thẳm. Khi đồng đội lao đến nâng khẩu pháo ra cứu anh, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng, cơ thể bị dập nát. Dù hơi thở chỉ còn thoi hóp, câu nói đầu tiên anh hỏi đồng đội với tất cả tấm lòng người chiến sĩ là: "Pháo có việc gì không anh em?". Anh trút hơi thở cuối cùng ngay sau đó trong niềm tiếc thương vô hạn của toàn đơn vị.
Danh hiệu & Khen thưởng: Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng ngày 07/05/1955), Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhất.
