TÔ VĨNH DIỆN - THÂN CHÈN PHÁO BẢO VỆ BẢO VẬT QUỐC GIA
Khúc tráng ca kéo pháo Điện Biên và hành động quên mình lao vào chèn bánh xe pháo đang lao dốc, thà hy sinh tính mạng chứ nhất quyết không để pháo hỏng.
"Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ / Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát / Dù bom đạn xương tan thịt nát / Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh". Những vần thơ của Tố Hữu đã khắc họa rõ nét những ngày tháng kéo pháo bằng sức người vô cùng gian khổ tại chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong những ngày ấy, pháo binh được xem là "bảo vật" vô giá của quân đội ta. Tô Vĩnh Diện, một Khẩu đội trưởng pháo phòng không 37mm, đã thể hiện trọn vẹn tinh thần "Yêu pháo như yêu mạng sống của mình".
Để đưa pháo vào trận địa rồi lại kéo pháo ra theo sự thay đổi phương châm tác chiến, hàng trăm con người phải dùng dây tời nhích từng centimet pháo qua những con đèo dốc đứng, vực sâu thăm thẳm. Đêm 1/2/1954, trong cơn mưa rừng trơn trượt, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang gồng mình kéo pháo xuống dốc. Bất ngờ, một sự cố kinh hoàng xảy ra: dây tời phụ bị đứt, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất đà lao ầm ầm xuống dốc, băm vằm mọi chướng ngại vật và đe dọa rơi xuống vực thẳm.
Trong bóng đêm tĩnh mịt và hiểm nguy tột cùng, thay vì bỏ chạy để giữ mạng sống, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm buông tay lái pháo, buông càng pháo lao người tới lấy thân mình chèn vào bánh xe pháo đang lăn tự do. Khối thép khổng lồ nghiến lên người anh nhưng nhờ đó đã khựng lại, dừng an toàn bên mép vực sâu. Lời dặn dò thều thào cuối cùng của anh trước lúc trút hơi thở cuối cùng: "Pháo có việc gì không các đồng chí?" đã khiến cả đơn vị ôm lấy anh mà trào dâng nước mắt.
Hành động chèn pháo của Tô Vĩnh Diện không chỉ cứu được một khí tài quan trọng mang tính sống còn của chiến dịch, mà còn thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc và quyết tâm giành chiến thắng trong toàn mặt trận. Anh đã dùng chính xương thịt của mình để viết nên khúc tráng ca hào hùng của Bộ đội Pháo binh Việt Nam.
