TÔ VĨNH DIỆN TRONG BẢN HÙNG CA ĐIỆN BIÊN

Khi nói đến Điện Biên Phủ, người Việt Nam nhớ đến một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Nhưng đằng sau chiến thắng ấy là biết bao con người đã góp sức bằng những công việc khác nhau. Có người chiến đấu ở trận địa, có người vận chuyển lương thực, có người làm đường, có người kéo pháo. Và có những người đã hy sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Tô Vĩnh Diện là một trong những người như thế. Trong giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, pháo binh được giao nhiệm vụ quan trọng. Để đưa pháo vào trận địa, quân đội ta phải vượt qua những địa hình hiểm trở của Tây Bắc. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, tuyến đường kéo pháo dài khoảng 15km, qua nhiều núi cao, dốc lớn và khu vực hiểm trở. Hàng chục người phải cùng phối hợp để kéo từng khẩu pháo bằng sức người và tời quay tay. Tô Vĩnh Diện là một trong những chiến sĩ tham gia nhiệm vụ ấy. Những ngày kéo pháo không hề dễ dàng. Để giữ bí mật và bảo đảm an toàn, bộ đội phải tận dụng địa hình và thời gian thích hợp. Có những đoạn phải kéo pháo vào ban đêm. Đó là một cuộc thử thách về sức lực, ý chí và sự phối hợp. Nhưng khó khăn nhất lại đến tại dốc Chuối. Một quả đạn nổ gần đoàn kéo pháo khiến dây tời bị đứt. Khẩu pháo mất thăng bằng và quay ngang trên đường dốc. Trong tình thế ấy, Tô Vĩnh Diện đã cố gắng giữ pháo. Khi không thể khống chế bằng sức người theo cách thông thường, anh đã lấy thân mình chèn bánh pháo. Khẩu pháo được giữ lại, nhưng anh hy sinh. Tô Vĩnh Diện trở thành một trong những biểu tượng của tinh thần hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Bên cạnh anh là những người anh hùng khác như Bế Văn Đàn và Phan Đình Giót. Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nhìn lại những tấm gương trong chiến dịch đã nhắc đến các chiến sĩ này như những người đã xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Điều đặc biệt là những con người ấy không chiến đấu riêng lẻ. Họ nằm trong một đội quân có sự tổ chức, có sự phối hợp và có một mục tiêu chung. Tô Vĩnh Diện bảo vệ khẩu pháo; những người khác tiếp tục kéo pháo; lực lượng pháo binh sau đó thực hiện nhiệm vụ chiến đấu; bộ binh tiến công các cứ điểm; dân công vận chuyển lương thực và vật chất. Tất cả những phần việc ấy kết nối với nhau để tạo nên chiến thắng. Vì vậy, khi kể câu chuyện Tô Vĩnh Diện, chúng ta cũng cần nhớ đến những người đồng đội của anh. Sự hy sinh của một người chỉ có ý nghĩa đầy đủ khi đặt trong hoàn cảnh chung của cả chiến dịch. Ngày nay, hình tượng Tô Vĩnh Diện được lưu giữ trong lịch sử, báo chí, bảo tàng và nghệ thuật. Tác phẩm “Tô Vĩnh Diện chèn pháo” của Dương Hướng Minh là một trong những hình ảnh nghệ thuật tiêu biểu về anh. Hình ảnh người chiến sĩ giữa núi rừng Tây Bắc đã trở thành biểu tượng trực quan về sự hy sinh trong những ngày kéo pháo. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện vẫn còn nguyên sức lay động. Bởi lịch sử không chỉ là những con số về chiến thắng mà còn là câu chuyện về con người. Tô Vĩnh Diện đã góp một phần tuổi trẻ của mình vào bản hùng ca Điện Biên. Tên tuổi anh trở thành lời nhắc rằng phía sau một chiến thắng lớn luôn có những con người đã âm thầm làm việc, chiến đấu và hy sinh. Nhờ vậy, mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nhớ đến một mốc son của dân tộc mà còn nhớ đến những con người đã làm nên mốc son ấy.