Tô Vũ Dâu - Người chiến sĩ kiên trung từ quê hương Cao Bằng

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, nhiều người con của quê hương Cao Bằng đã góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc. Một trong những người con ưu tú ấy là Tô Vũ Dâu, bí danh Thịnh Nguyên (1922 – 2001), dân tộc Tày, quê ở xã Vĩnh Quang, nay thuộc thành phố Cao Bằng. Ông là một chiến sĩ cách mạng tiền bối, một trong những đội viên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sinh ra trong một gia đình người Tày giàu truyền thống yêu nước, ông Tô Vũ Dâu lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng và tham gia các hoạt động của Việt Minh tại địa phương. Với lòng yêu nước nồng nàn và ý chí đấu tranh kiên cường, chàng thanh niên Tày ấy nhanh chóng trở thành một trong những hạt nhân tích cực của phong trào cách mạng ở Cao Bằng.

Những năm 1944, phong trào cách mạng ở Cao Bằng phát triển mạnh mẽ. Để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, lãnh tụ Hồ Chí Minh và đồng chí Võ Nguyên Giáp quyết định thành lập một đội quân chủ lực đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Khi được lựa chọn vào lực lượng này, ông Tô Vũ Dâu vô cùng xúc động và tự hào.

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, giữa khu rừng Trần Hưng Đạo thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức ra đời với 34 chiến sĩ. Ông Tô Vũ Dâu là một trong những người có mặt trong buổi lễ lịch sử ấy. Đây chính là dấu mốc mở đầu cho quá trình hình thành và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng ngày nay.

Nhiều năm sau, người thân của ông kể lại rằng để được gia nhập đội quân cách mạng, những thanh niên được lựa chọn đều là những người ưu tú, gan dạ và có quyết tâm giải phóng dân tộc. Gia đình ông khi ấy còn rất nghèo, nhưng ông vẫn tự nguyện đóng góp hai khẩu súng cùng số gạo ít ỏi của gia đình để tham gia đội quân cách mạng. Ông còn được phân công vào tiểu đội xung kích – lực lượng luôn đi đầu trong các trận đánh.

Những ngày đầu thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân gặp muôn vàn khó khăn. Vũ khí ít, quân số mỏng, lương thực thiếu thốn. Các chiến sĩ phải sống giữa núi rừng, ăn cơm độn ngô, ngủ trong lán tranh đơn sơ. Thế nhưng không ai nản lòng. Trong tim mỗi người đều cháy bỏng niềm tin rằng dân tộc Việt Nam nhất định sẽ giành được độc lập.

Chỉ hai ngày sau khi thành lập, đội quân non trẻ đã giành chiến thắng trong trận Phay Khắt và tiếp đó là trận Nà Ngần. Những chiến thắng đầu tiên ấy tuy quy mô chưa lớn nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chúng chứng minh rằng lực lượng vũ trang cách mạng hoàn toàn có thể đánh thắng quân thù và mở ra một thời kỳ mới cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Là một chiến sĩ xung kích, ông Tô Vũ Dâu luôn có mặt ở những vị trí khó khăn nhất. Ông cùng đồng đội vượt núi, băng rừng, chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ. Dù phải đối mặt với hiểm nguy và thiếu thốn, ông vẫn giữ vững tinh thần lạc quan và niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tiếp tục tham gia xây dựng chính quyền cách mạng và đóng góp cho sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ông Tô Vũ Dâu luôn giữ vững phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng: trung thành với Đảng, tận tụy với nhân dân, khiêm tốn và giản dị.

Những người từng tiếp xúc với ông đều nhớ đến một con người chân thành, mộc mạc nhưng giàu nghị lực. Dù đã trải qua nhiều năm chiến đấu gian khổ, ông ít khi kể về những chiến công của bản thân. Với ông, được góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc đã là niềm vinh dự lớn lao nhất.

Năm 2001, ông Tô Vũ Dâu qua đời, khép lại cuộc đời gần tám mươi năm gắn bó với cách mạng và đất nước. Tuy nhiên, những đóng góp của ông vẫn còn được các thế hệ sau trân trọng và ghi nhớ.

Ngày nay, khi nhắc đến những người chiến sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, người dân Cao Bằng luôn tự hào về Tô Vũ Dâu – người con dân tộc Tày của quê hương Vĩnh Quang. Cuộc đời ông là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và ý chí kiên trung của lớp người đã dành cả tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.