Toạ độ lửa

Ông Nguyễn Văn Hòa, một cựu chiến binh nay đã ngoài bảy mươi tuổi, vẫn thường ngồi lặng trước hiên nhà mỗi khi tháng Bảy về. Với ông, đó không chỉ là mùa mưa, mà còn là mùa của ký ức – ký ức về những năm tháng ác liệt nơi mặt trận Vị Xuyên trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.

Ông kể, năm 1984, khi vừa tròn hai mươi ba tuổi, ông cùng đồng đội hành quân lên Hà Giang. Địa danh Vị Xuyên lúc đó là một “tọa độ lửa”. Núi đá tai mèo sắc nhọn, rừng thưa, từng ngọn đồi, từng khe suối đều bị bom đạn cày xới. Ông bảo: “Có những ngày, đất đá còn nóng ran vì pháo địch, vậy mà anh em vẫn phải bám chốt.”

Đơn vị của ông được giao giữ một điểm cao gần cao điểm 468 – nơi mà mỗi tấc đất đều phải đánh đổi bằng máu. Những đêm không trăng, cả tiểu đội nằm im trong chiến hào, chỉ nghe tiếng pháo rít trên đầu. Có lúc pháo dội xuống dày đến mức đất rung như động đất. Ông nhớ mãi hình ảnh người đồng đội thân thiết – anh Lâm – người đã hy sinh ngay bên cạnh mình trong một trận pháo kích bất ngờ.

“Chúng tôi không có thời gian để khóc,” ông trầm giọng. “Chỉ kịp nắm tay nhau một lần rồi lại tiếp tục chiến đấu.”

Có những ngày thiếu nước, thiếu lương thực, mỗi người chỉ còn vài nắm cơm vắt. Nhưng không ai rời vị trí. Họ hiểu rằng sau lưng mình là Tổ quốc, là gia đình, là những người thân đang chờ đợi. Ý chí ấy đã giúp họ đứng vững giữa mưa bom bão đạn.

Một kỷ niệm khiến ông không thể quên là lần đơn vị bị vây ép nhiều giờ liền. Đạn dược cạn dần, thương binh ngày một nhiều. Trong tình thế ấy, người chỉ huy hô lớn: “Còn người là còn trận địa!” Câu nói ấy như tiếp thêm sức mạnh. Ông cùng đồng đội đã giữ vững điểm cao cho đến khi lực lượng chi viện tới.

Sau nhiều năm chiến đấu, ông trở về quê với một phần ký ức mãi mãi ở lại chiến trường. Nhiều đồng đội của ông vẫn nằm lại nơi núi rừng Hà Giang, nơi những ngọn đồi nay đã phủ xanh nhưng vẫn còn đó dấu tích của một thời máu lửa.

Ông Hòa nói chậm rãi:
“Chúng tôi đã đi qua chiến tranh không phải để kể về đau thương, mà để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay là vô giá.”

Mỗi khi có dịp, ông lại kể cho con cháu nghe về Vị Xuyên – không phải để khơi lại nỗi đau, mà để nhắc nhớ về lòng yêu nước, về sự hy sinh thầm lặng của những người lính đã sống và chiến đấu vì Tổ quốc.