Toàn cảnh chiến dịch Điện Biên PPhủ-Chiến thắng thay đổi cục diện Đông Dương

Tháng ba năm 1954. Sương núi Tây Bắc dày đặc như một bức màn trắng. Trong bóng tối trước bình minh, từng đoàn chiến sĩ lặng lẽ kéo những khẩu pháo nặng qua con đường đất trơn trượt. Không có tiếng nhạc hành quân, không có khẩu hiệu hô vang — chỉ có tiếng dây tời căng lên và hơi thở nặng nhọc của những con người đang dốc hết sức mình cho một trận đánh mà họ biết có thể sẽ không trở về. Đất đỏ bám đầy bàn tay. Những đôi dép cao su trượt trên bùn. Một khẩu pháo khổng lồ chậm chạp tiến lên sườn núi. Mỗi bước đi đều phải ghì dây, từng người một căng mình giữ thăng bằng cho khẩu pháo. Một tảng đá lăn xuống vực, kéo theo tiếng hô hoảng hốt.

“Giữ dây! Giữ chặt!”

“Đừng để pháo trượt! Còn vài mét nữa thôi!”

Khi khẩu pháo cuối cùng được đưa vào vị trí, trời vừa hửng sáng. Những chiến sĩ ngồi phệt xuống đất, thở dốc. Họ nhìn về phía thung lũng Điện Biên Phủ, nơi những cứ điểm của quân Pháp nằm im lìm trong sương sớm, chưa hề biết rằng vòng vây đang khép lại từng giờ. Người chiến sĩ trẻ tên Lâm đưa tay lau bùn trên mặt. Đêm qua anh đã kéo pháo suốt sáu tiếng đồng hồ. Vai rát buốt, lòng bàn tay rớm máu. Nhưng khi nhìn xuống thung lũng, anh vẫn nở một nụ cười mệt mỏi.

“Nhìn yên quá nhỉ…” anh khẽ nói.

“Yên trước bão thôi.” người bên cạnh đáp.

Trong những cánh rừng quanh thung lũng, hàng ngàn con người đang làm việc không ngừng nghỉ. Đó không chỉ là bộ đội mà còn là những đoàn dân công hỏa tuyến. Họ gùi đạn, gùi gạo, gùi thuốc men, lặng lẽ đi qua những con đường rừng tối tăm. Một người phụ nữ trung niên đặt gùi xuống nghỉ. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo.

Bà nhìn những người lính pháo binh rồi nói bằng giọng hiền hậu: “Các chú giữ sức. Đạn với gạo còn nhiều chuyến nữa.”

Lâm ngạc nhiên. “Bác đi từ đâu lên vậy?”

“Dưới bản cách đây hai dãy núi.” bà cười. “Đi riết thành quen.”

Không ai hô hào điều gì lớn lao. Nhưng mỗi bước chân của họ đều đang góp vào một trận đánh chưa từng có.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận đánh mở màn.

Những khẩu pháo trên sườn núi đồng loạt khai hỏa. Âm thanh chấn động cả thung lũng Điện Biên Phủ. Đất đá rung chuyển. Những cứ điểm tưởng chừng kiên cố của quân Pháp bất ngờ bị pháo kích dữ dội.

Trong chiến hào, Lâm ép mình sát đất khi pháo địch bắn trả. Bùn đất văng tung tóe.

“Bình tĩnh!” chỉ huy hét lớn.

“Giữ vị trí!”

Những ngày sau đó, trận chiến diễn ra khốc liệt. Hệ thống chiến hào của quân đội Việt Minh ngày càng tiến gần hơn đến trung tâm cứ điểm. Ban đêm đào hào, ban ngày chiến đấu. Đất đỏ, khói súng và mồ hôi hòa lẫn vào nhau.

Ở một góc khác của chiến trường, một người lính Pháp trẻ bị bắt làm tù binh. Anh ngồi lặng trong một hầm đất, nhìn những chiến sĩ Việt Minh đi qua. Họ mệt mỏi, quần áo lấm bùn, nhưng ánh mắt lại rất bình tĩnh.

Anh không hiểu làm sao những con người gầy gò ấy có thể kéo những khẩu pháo lớn qua núi rừng như vậy.

Một phóng viên chiến trường đang ghi chép lại tất cả. Ông ngồi bên chiến hào, viết dưới ánh đèn dầu yếu ớt. Tiếng pháo vẫn vang lên từ xa.

Ông viết:

“Ở đây, chiến tranh không chỉ là tiếng súng. Nó là sức người, là ý chí, là hàng vạn bước chân lặng lẽ đi qua rừng núi.”

Thời gian trôi qua trong khói lửa.

Đến đầu tháng năm, vòng vây đã khép chặt. Những cứ điểm cuối cùng của quân Pháp lần lượt thất thủ. Trận chiến kéo dài gần hai tháng khiến cả thung lũng biến thành một mê cung chiến hào.

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng Christian de Castries.

Tiếng súng dần lắng xuống.

Trong ánh hoàng hôn, Lâm đứng trên chiến hào nhìn xuống thung lũng. Nơi từng là chiến trường khốc liệt giờ phủ một lớp khói mỏng. Anh nhớ lại đêm kéo pháo trong sương lạnh, nhớ tiếng dây tời căng lên giữa núi rừng.

Một người lính bên cạnh khẽ nói:

“Xong rồi.”

Lâm gật đầu. Nhưng anh biết, chiến thắng ấy không chỉ thuộc về những người cầm súng. Nó còn thuộc về những đoàn dân công gùi gạo trong rừng, những người đào hào suốt đêm, và cả những người đã ngã xuống mà không kịp nhìn thấy ngày này.

Chiến thắng Chiến dịch Điện Biên Phủ không chỉ kết thúc một trận đánh. Nó đã làm thay đổi cả cục diện chiến tranh ở Đông Dương và mở ra con đường cho một tương lai mới.

Và trên những sườn núi Tây Bắc, nơi từng vang lên tiếng dây kéo pháo giữa đêm tối, gió rừng vẫn thổi qua như nhắc lại câu chuyện về ý chí của con người — những con người bình thường đã làm nên lịch sử.