Toàn cảnh trưa ngày 30/04/1975 tại Dinh Độc Lập qua lời kể của Trung tướng Phạm Xuân Thệ
Trung tướng Phạm Xuân Thệ hồi tưởng lại thời khắc lịch sử trưa ngày 30/04/1975 khi ông cùng lực lượng Quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, bắt sống Tổng thống Dương Văn Minh và áp giải sang Đài Phát thanh Sài Gòn đọc tuyên bố đầu hàng không điều kiện.
Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, dải đất phương Nam rực lửa tiến công. Những chiếc xe tăng húc đổ cánh cổng sắt Dinh Độc Lập, mở đường cho Quân giải phóng tràn vào sào huyệt cuối cùng của chính quyền Sài Gòn. Giữa không khí sực mùi thuốc súng và hừng hực khí thế thắng lợi, Đại úy Phạm Xuân Thệ (Trung đoàn phó Trung đoàn 66) cùng các chiến sĩ càn qua những dãy hành lang hun hút, tiến thẳng vào gian phòng họp nơi nội các Dương Văn Minh đang co cụm chờ đợi.
Ngay tại chỗ, một cuộc chạm trán lịch sử diễn ra. Không có sự e dè hay khoan nhượng, Đại úy Phạm Xuân Thệ trực tiếp đối mặt và đặt những câu hỏi xoáy sâu vào tâm lý của người đứng đầu chính quyền đối phương:
“Ông thấy sức mạnh của Quân giải phóng như thế nào?”
Dương Văn Minh trầm ngâm, giọng chùng xuống thừa nhận sự sụp đổ tất yếu: khi các mũi tiến công của Quân giải phóng áp sát và tiến thẳng vào Thủ đô, ông và dàn lãnh đạo VNCH đều hiểu rằng giờ tận số đã đến, mọi sự kháng cự đều trở nên vô vọng.
Đại úy Thệ lập tức truy vấn tiếp bằng một thái độ đĩnh đạc: “Đã biết trước kết cục thất bại, tại sao ông không tuyên bố đầu hàng từ sớm, mà lại để chúng tôi phải đánh tận vào sào huyệt, bắt áp giải ông ra đài phát thanh?”.
Thở dài đáp lại, Dương Văn Minh bộc bạch sự bất lực trong nội bộ những giờ phút cuối cùng: bản thân ông vốn đã muốn tuyên bố đầu hàng ngay từ khi Quân giải phóng chưa tiến vào nội đô. Tuy nhiên, bên dưới ông, hàng loạt tướng tá và phe phái hiếu chiến không đồng tình, phản đối quyết liệt, khiến ông không thể tự mình đưa ra quyết định sớm hơn.
Chuyến xe đưa lịch sử sang trang mới
Sau cuộc đối thoại chớp nháy, lệnh giải đi được đưa ra. Dương Văn Minh cùng các thành viên nội các bị áp giải ra khỏi Dinh Độc Lập để di chuyển sang Đài Phát thanh Sài Gòn. Chính Tổng thống vừa thất thế đã phải đóng vai người chỉ đường, hướng dẫn đoàn xe của Quân giải phóng len qua các con phố Sài Gòn đang ngập tràn cờ hoa và phế tích chiến tranh để tới đài phát thanh.
Trên chuyến xe ấy, cuộc chuyển giao quyền lực khốc liệt nhất lịch sử dân tộc đã đi đến hồi kết. Những thước phim tư liệu ghi lại hình ảnh sát cánh của ba người anh hùng cùng góp công tạo nên dấu ấn trưa ngày 30/4:
Trung tướng Phạm Xuân Thệ: Người sĩ quan trẻ tuổi, kiên cường trực tiếp bắt sống nội các Dương Văn Minh tại Dinh Độc Lập và áp giải ra Đài Phát thanh Sài Gòn.
Đại tá Bùi Quang Thệ / Bùi Quang Tùng: Những gương mặt quả cảm cùng góp sức cắm lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đồng thời chấp bút viết nên bản thảo Tuyên bố đầu hàng không điều kiện.
Khi lời tuyên bố đầu hàng vang lên trên sóng phát thanh, cuộc chiến tranh kéo dài hàng chục năm chính thức chấm dứt, mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất trọn vẹn cho Tổ quốc.
