TỐC CHIẾN TỐC THẮNG KỶ DẬU 1789: TRÍ TUỆ VÀ THẦN TỐC QUÂN SỰ CỦA VUA QUANG TRUNG
Tâc giả: Phạm Thị Hồng Nhung
Trong dòng chảy lịch sử quân sự thế giới và Việt Nam, những cuộc hành quân thần tốc luôn là đỉnh cao của nghệ thuật chiến tranh. Vào mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789, người anh hùng áo vải Tây Sơn - Quang Trung (Nguyễn Huệ) đã thực hiện một cuộc hành binh tiến công vĩ đại, quét sạch 29 vạn quân Thanh xâm lược chỉ trong vòng 5 ngày đêm, bảo vệ vẹn toàn bờ cõi phía Bắc của tổ quốc.
Người anh hùng xuất thân từ áo vải
Giữa lúc đất nước bị chia cắt bởi các tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn và đứng trước nguy cơ xâm lược từ bên ngoài, phong trào Tây Sơn bùng nổ như một tất yếu lịch sử. Nguyễn Huệ, từ một người nông dân áo vải, bằng tài năng quân sự thiên bẩm đã trở thành linh hồn của phong trào. Trước khi đối đầu với quân Thanh, ông đã từng lập nên chiến công hiển hách rúng động phương Nam khi đánh tan 5 vạn quân Xiêm trong trận Rạch Gầm - Xoài Mút (1785).
Năm 1788, lấy cớ giúp chiêu thống nhà Lê, tống đốc lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị dẫn 29 vạn quân Thanh ào ạt xâm lược nước ta, chiếm đóng kinh thành Thăng Long. Nhận được tin cấp báo, ngày 22 tháng 12 năm 1788 (tức ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ làm lễ tế cáo trời đất tại Núi Băng (Huế), chính thức lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, rồi lập tức chỉnh đốn quân đội ra Bắc.
Nghệ thuật hành quân thần tốc và đòn tâm lý chiến xuất sắc
Trí tuệ quân sự của vua Quang Trung thể hiện ở khả năng tổ chức hành quân với tốc độ không tưởng thời bấy giờ. Từ Phú Xuân (Huế) ra đến Tam Điệp (Ninh Bình), hàng vạn thuyên quân sĩ chỉ di chuyển trong vòng vài ngày. Ông đã sáng tạo ra phương pháp hành quân "ba người một võng": hai người khênh một người nằm nghỉ, luân phiên thay đổi nhau liên tục không dừng nghỉ suốt ngày đêm.
Khi dừng chân tại Nghệ An để tuyển thêm quân, vua Quang Trung đã đọc lời dụ tướng sĩ vang dội núi sông, khẳng định chủ quyền dân tộc và quyết tâm đánh giặc:"Đánh cho để tóc dài,/ Đánh cho để đen răng,/ Đánh cho nó chích luân bất phản,/ Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn,/ Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ."
Lời dụ ngắn gọn nhưng có sức lay động vạn lòng người, thổi bùng ý chí quyết chiến quyết thắng của toàn quân.
Trận đại phá quân Thanh vang dội kinh thành
Đêm ba mươi Tết Kỷ Dậu 1789, khi quân Thanh đang chìm trong yến tiệc, chủ quan khinh địch, quân Tây Sơn bất ngờ mở cuộc tổng tấn công. Với chiến thuật cơ động, áp sát nhanh bằng các toán quân tinh nhuệ, quân ta lần lượt triệt hạ các đồn tiền tiêu của giặc ở Gián Khẩu, Hà Hồi mà không tốn một giọt máu nhờ yếu tố bất ngờ.
Mờ sáng mùng 5 Tết, trận đánh quyết định tại đồn Ngọc Hồi và Khương Thượng (Đống Đa) diễn ra ác liệt. Vua Quang Trung trực tiếp cưỡi voi chiến, khoác áo bào xám đốc chiến nơi tiền tuyến. Quân Tây Sơn dùng những tấm mộc quấn rơm ướt để chống lại hỏa lực của giặc, đồng loạt xung phong phá vỡ cửa lũy. Tướng giặc sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử, Tôn Sĩ Nghị hoảng sợ đến mức không kịp mặc giáp, bỏ chạy thục mạng qua cầu phao sông Hồng. Trưa mùng 5 Tết, vua Quang Trung dẫn đầu đoàn quân chiến thắng tiến vào Thăng Long trong sự reo hò của hàng vạn người dân, chiếc áo bào hoàng đế bị sạm đen vì khói thuốc súng.
Biểu tượng tráng lệ của sức mạnh nội lực Việt Nam
Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 1789 là một trong những trang sử chống ngoại xâm oanh liệt nhất của dân tộc. Nó chứng minh cho thế giới thấy sức mạnh tự cường, tinh thần tự tôn và khả năng đập tan mọi thế lực bạo tàn một khi ý chí của nhân dân và thiên tài của người lãnh đạo được hòa làm một.
Vua Quang Trung - Nguyễn Huệ mãi mãi là biểu tượng tráng lệ của một trí tuệ quân sự sắc bén, một lối đánh chủ động, tiến công thần tốc và một lòng yêu nước nồng nàn. Tinh thần oanh liệt của mùa xuân Kỷ Dậu năm xưa vẫn luôn là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên con đường bảo vệ và phát triển đất nước vững bền.



