"Tôi chỉ mong đồng đội được ăn một bữa cơm nóng"
Ký ức của nữ Thanh niên xung phong Ngô Thị Tuyển trên tuyến lửa Trường Sơn
Có những con đường được mở bằng máy móc. Nhưng cũng có những con đường được mở bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người trẻ tuổi.
Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh, tuyến đường Trường Sơn không chỉ là con đường vận chuyển chiến lược mà còn là nơi biết bao thanh niên xung phong đã gửi lại tuổi xuân của mình. Một trong những gương mặt tiêu biểu là Ngô Thị Tuyển, nữ thanh niên xung phong nổi tiếng với ý chí phi thường trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
Sinh năm 1946 tại huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Ngô Thị Tuyển lớn lên trong một gia đình thuần nông. Những năm đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cô gái trẻ tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong với mong muốn góp sức bảo vệ Tổ quốc.
Nhiệm vụ của đơn vị bà là bảo đảm giao thông trên tuyến đường chiến lược. Ban ngày, máy bay Mỹ đánh phá liên tục. Ban đêm, các đội thanh niên xung phong lại khẩn trương san lấp hố bom, sửa cầu, mở đường để đoàn xe tiếp tục hành quân vào chiến trường miền Nam.
Công việc nặng nhọc nhưng không ai cho phép mình chậm lại. Mỗi giờ tuyến đường bị tắc là tiền tuyến có thể thiếu lương thực, thuốc men hoặc đạn dược.
Một lần, sau trận ném bom dữ dội, nhiều thùng hàng bị hất xuống taluy. Nếu không nhanh chóng đưa lên đường, đoàn xe sẽ phải dừng lại trong khu vực rất nguy hiểm.
Theo những tư liệu được lưu giữ, Ngô Thị Tuyển đã cùng đồng đội bốc từng bao hàng, từng thùng đạn dưới nguy cơ máy bay có thể quay lại bất cứ lúc nào. Điều khiến mọi người khâm phục là sức khỏe và ý chí của cô gái nhỏ bé ấy. Đồng đội kể rằng có những lần bà một mình vác khối lượng rất lớn để kịp giải phóng tuyến đường.
Nhưng khi được nhắc lại những câu chuyện ấy nhiều năm sau, Ngô Thị Tuyển luôn cho rằng mình không phải người đặc biệt. Theo bà, điều đáng nhớ nhất không phải là mình đã mang được bao nhiêu ký hàng, mà là những bữa cơm vội giữa rừng, những đêm cùng đồng đội ngồi bên hầm trú ẩn chờ tiếng máy bay ngớt hẳn để tiếp tục công việc.
Có lần, sau nhiều giờ san lấp hố bom, cả đơn vị mới có thời gian nhóm bếp nấu cơm. Cơm chưa kịp chín thì còi báo động vang lên. Mọi người lại vội vàng ôm cuốc xẻng lao ra mặt đường.
Đến khi trở về, nồi cơm đã nguội.
Không ai phàn nàn.
Ai cũng hiểu rằng điều quan trọng nhất là những đoàn xe vẫn tiếp tục lăn bánh.
Những tháng năm trên Trường Sơn đã để lại trong Ngô Thị Tuyển nhiều ký ức không thể quên. Đó là hình ảnh đồng đội chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm, là những người vừa cười nói hôm trước thì hôm sau đã mãi mãi nằm lại bên con đường.
Sau ngày đất nước thống nhất, Ngô Thị Tuyển trở về với cuộc sống đời thường. Trong nhiều buổi giao lưu với học sinh và đoàn viên thanh niên, bà thường kể về Trường Sơn bằng giọng điềm tĩnh. Bà không nói nhiều về những thành tích cá nhân mà luôn nhắc đến đồng đội – những người đã góp phần giữ cho mạch máu giao thông của đất nước không bao giờ bị cắt đứt.
Đối với bà, tuổi trẻ không phải là những năm tháng được sống trong bình yên, mà là những năm tháng được cống hiến cho điều mình tin là đúng.
Ngày nay, khi đường Trường Sơn đã trở thành tuyến đường rộng mở, ít ai còn hình dung được những hố bom, những đoạn đường lầy lội hay những đêm trắng dưới mưa bom năm nào. Nhưng mỗi khi nhắc đến lực lượng Thanh niên xung phong, người ta vẫn nhớ đến những con người như Ngô Thị Tuyển – những người đã góp phần làm nên thắng lợi bằng công việc thầm lặng.
Lịch sử luôn ghi nhớ những trận đánh lớn, nhưng cũng không quên những bàn tay đã lấp hố bom, những đôi vai đã gùi hàng và những bước chân đã mở đường cho đoàn xe ra tiền tuyến. Đó là những đóng góp lặng lẽ nhưng vô cùng to lớn.
Câu chuyện của Ngô Thị Tuyển nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Đằng sau mỗi con đường thông suốt là biết bao con người đã đánh đổi tuổi xuân, sức khỏe và cả tính mạng để giữ cho con đường ấy không bao giờ bị tắc.



