TÔI ĐÃ ĐỂ LẠI TUỔI XUÂN Ở TRƯỜNG SƠN

Bây giờ tôi đã già. Già đến mức mỗi sáng thức dậy, phải ngồi yên một lúc mới đứng lên được. Nhưng lạ lắm, có những chuyện đã hơn nửa thế kỷ, vậy mà chỉ cần nhắm mắt lại là tôi vẫn thấy rõ như mới hôm qua.

Tôi thấy mình mười tám tuổi.

Ngày ấy tôi đi Thanh niên xung phong. Không ai ép. Cũng không ai hứa hẹn điều gì. Tôi đi vì lúc đó, người ta đi nhiều quá, đến nỗi nếu ở lại, tôi thấy mình như mắc nợ. Ngày lên đường, mẹ tôi dậy từ tinh mơ, nấu nồi cơm trắng, thứ cơm mà sau này tôi mới hiểu là rất xa xỉ trong những năm chiến tranh. Mẹ buộc tóc cho tôi, tay run run, rồi dặn: “Con là con gái, ra ngoài ấy phải biết giữ mình.”

Tôi gật đầu, nhưng thật lòng lúc đó tôi chưa hiểu “giữ mình” là giữ thế nào giữa bom đạn. Tôi chỉ biết mình trẻ, và trong ngực có một thứ gì đó nóng ran, thôi thúc phải đi.

Trường Sơn đón chúng tôi bằng mưa rừng và bùn đất. Rừng không chỉ xanh như người ta hay nói. Rừng tối, ẩm, đầy muỗi, vắt và những tiếng động khiến con gái như tôi nhiều đêm nằm không dám thở mạnh. Chúng tôi làm đường, vá đường, tải đạn, gùi gạo. Vai con gái mà gánh nặng tưởng như đè gãy cả xương sống. Có những buổi chiều, tôi đặt gùi xuống rồi ngã vật ra, không biết mình ngất hay chỉ là kiệt sức.

Sốt rét rừng đến bất ngờ lắm. Có hôm đang làm thì tự nhiên người run lên bần bật, răng va vào nhau, mắt tối sầm. Vậy mà sáng hôm sau vẫn phải dậy đi, vì đường không chờ người, mà xe thì càng không thể chờ.

Chúng tôi toàn con gái, sống với nhau thành chị em. Giữa chiến tranh, tình chị em là thứ giữ chúng tôi đứng vững. Chị Thoa hơn tôi ba tuổi, lúc nào cũng nhường tôi phần cơm khô, phần nước cuối cùng. Đêm nằm trong hầm, chị hay kéo tay tôi lại gần, nắm thật chặt mỗi khi bom rơi gần. Chị bảo: “Con gái mình, phải nương nhau mà sống.”

Bom Mỹ thường rơi ban đêm. Mỗi lần bom nổ, cả khu rừng sáng lóa lên, ánh lửa bùng lên dữ dội, người ta gọi đó là hoa lửa. Hoa lửa nở giữa trời đêm, đẹp đến lạnh người. Nhưng khi ánh sáng tắt đi, thứ còn lại là đất đá, là mùi khói khét, và đôi khi là một người không còn đứng dậy nữa.

Đêm ấy, khi chúng tôi đang san đường, bom ập xuống rất gần. Tôi bị hất ngã, tai ù đi. Khi gượng đứng lên, tôi gọi chị Thoa. Gọi mãi. Không có tiếng trả lời. Chị nằm đó, rất yên, tóc còn vướng lá rừng, gương mặt hiền như đang ngủ. Chúng tôi rửa mặt cho chị bằng nước suối, đặt chị nằm ngay ngắn bên vệ đường. Không ai khóc thành tiếng. Chúng tôi sợ, nếu khóc, mình sẽ gục theo.

Ở Trường Sơn, chúng tôi vẫn là con gái. Vẫn biết nhớ nhà, biết xấu hổ, biết rung động. Có những lúc nhìn bóng mình in trên vũng nước, tôi giật mình vì thấy mình gầy và đen đến lạ. Tôi từng thầm thích một người lính qua đường, chỉ là một ánh nhìn rất nhanh, không tên, không hẹn. Tôi cất cảm xúc ấy thật sâu, vì chiến tranh không cho phép con gái mơ mộng nhiều.

Ngày hòa bình đến, không rầm rộ như người ta tưởng. Chỉ là một buổi sáng, không còn tiếng bom. Chúng tôi đứng bên con đường vừa làm xong, người lấm lem bùn đất, nhìn nhau cười mà nước mắt cứ chảy. Có người trở về, có người nằm lại mãi mãi giữa rừng.

Tôi trở về quê, soi mình trong gương, thấy một người phụ nữ lạ. Tóc không còn dày, da sạm nắng, ánh mắt già hơn tuổi. Tuổi xuân của tôi, hóa ra đã gửi lại Trường Sơn từ lúc nào không hay.

Bây giờ, tôi sống một đời bình thường. Đi chợ, nấu cơm, trông cháu. Nhưng trong những đêm mưa lớn, tôi vẫn thấy mình mười tám tuổi, vai đeo gùi, chân lấm bùn, tay nắm tay chị em giữa rừng sâu.

Nếu ai hỏi tôi có tiếc không, tôi sẽ nói là không. Chỉ mong những người sinh ra trong hòa bình hiểu rằng, để có những con đường yên ổn hôm nay, đã có những cô gái như chúng tôi — lặng lẽ để lại tuổi xuân mình giữa thời hoa lửa.