Tôi để lại một cánh tay giữa chiến trường

Tôi vẫn thường nói với con cháu rằng, có những năm tháng trong đời người ta không bao giờ muốn nhớ lại, nhưng cũng chẳng thể nào quên.

Với tôi, chiến trường năm ấy là một quãng đời như thế.

Tôi ra đi khi còn rất trẻ. Ngày khoác ba lô lên vai, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng mình sẽ cố gắng hoàn thành nhiệm vụ rồi một ngày trở về quê. Tôi cũng từng có những ước mơ rất bình thường như bao chàng trai khác: trở về làm ruộng, dựng một căn nhà nhỏ, lấy vợ, có những đứa con và chiều chiều ngồi trước hiên uống chén trà.

Nhưng chiến tranh không bao giờ đi theo những điều người ta dự tính.

Tôi vẫn nhớ một ngày trên chiến trường.

Hôm ấy, mọi thứ diễn ra rất nhanh. Tiếng động cơ, tiếng gọi nhau, những mệnh lệnh dồn dập. Tôi cùng anh em trong đơn vị cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Rồi một tiếng nổ vang lên.

Tôi ngã xuống.

Trong khoảnh khắc ấy, tôi không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Tôi chỉ cảm thấy cơ thể mình không còn nguyên vẹn như trước.

Điều tôi nhớ rõ nhất không phải là nỗi đau.

Mà là tiếng đồng đội gọi tên tôi.

“Cố lên! Anh em đang ở đây!”

Một người chạy đến bên tôi.

Một người khác tìm cách giúp tôi.

Họ gọi tên tôi liên tục, như thể chỉ cần tôi còn nghe thấy tiếng họ thì tôi vẫn còn có thể trở về.

Tôi đã nghĩ rất nhiều về quê nhà lúc ấy.

Tôi nghĩ đến mẹ.

Nghĩ đến bố.

Nghĩ đến con đường làng.

Và tôi nghĩ:

“Chẳng lẽ mình không được về nữa?”

Nhưng rồi tôi nghe đồng đội nói:

“Không được ngủ! Cố lên!”

Tôi cố gắng mở mắt.

Tôi không biết lúc ấy mình đã nằm bao lâu.

Tôi chỉ biết rằng những người anh em quanh mình đã không bỏ tôi lại.

Sau này khi tỉnh lại, tôi mới biết mình đã mất một cánh tay.

Tôi nằm im rất lâu.

Tôi nhìn khoảng trống bên cạnh cơ thể mình mà không biết phải nghĩ gì.

Tôi còn trẻ.

Tôi từng nghĩ cả cuộc đời mình sẽ có hai cánh tay để làm việc, để ôm mẹ, để bế con, để dựng nhà, để cầm cuốc ngoài đồng.

Vậy mà từ ngày ấy, tôi chỉ còn một cánh tay.

Có những đêm tôi nằm trong bệnh viện mà không ngủ được.

Tôi nhớ nhà.

Nhưng điều làm tôi buồn nhất không phải chuyện mình mất đi một phần cơ thể.

Tôi nhớ những người đồng đội.

Tôi cứ tự hỏi họ giờ ở đâu.

Ai còn?

Ai đã trở về?

Ai đã nằm lại?

Sau này tôi mới hiểu, có những mất mát không thể đo bằng những gì còn thiếu trên cơ thể.

Có những người mất đi cả tuổi trẻ.

Có những gia đình mất đi người thân.

Có những người ra đi mà chẳng kịp nói với mẹ một lời.

Còn tôi, tôi may mắn hơn nhiều.

Tôi còn sống.

Tôi còn được trở về.

Ngày về quê, mẹ nhìn thấy tôi rồi đứng lặng rất lâu.

Bà không khóc trước mặt tôi.

Bà chỉ bước đến ôm lấy tôi.

Tôi nói:

“Mẹ đừng buồn.”

Mẹ bảo:

“Con còn sống là được rồi.”

Chỉ một câu ấy thôi mà tôi nhớ cả đời.

Những ngày sau đó không dễ dàng.

Tôi phải học lại rất nhiều thứ.

Từ những việc đơn giản nhất.

Mặc quần áo.

Làm việc.

Sinh hoạt.

Tôi từng có lúc mặc cảm.

Từng có lúc nhìn những người khỏe mạnh rồi nghĩ về mình.

Nhưng rồi tôi nhận ra, nếu cứ nhìn vào thứ mình đã mất, tôi sẽ chẳng còn thấy những gì mình vẫn đang có.

Tôi vẫn còn một cánh tay.

Vẫn còn đôi chân.

Vẫn còn gia đình.

Vẫn còn quê hương.

Vẫn còn những người đồng đội mà tôi may mắn gặp lại.

Và quan trọng nhất, tôi vẫn còn một cuộc đời để sống.

Tôi bắt đầu làm lại từ đầu.

Chậm hơn người khác một chút.

Khó khăn hơn người khác một chút.

Nhưng tôi vẫn làm.

Tôi không muốn cả đời mình chỉ được nhớ đến như một người đã mất một cánh tay.

Tôi muốn được nhớ đến như một người lính đã trở về và tiếp tục sống.

Nhiều năm trôi qua.

Mái tóc tôi bạc dần.

Những người đồng đội năm xưa cũng già đi.

Mỗi lần chúng tôi gặp nhau, câu chuyện thường bắt đầu bằng những chuyện rất bình thường.

Ai đau lưng.

Ai có cháu mới sinh.

Ai vừa sửa lại mái nhà.

Rồi đến một lúc nào đó, chúng tôi lại nhắc về những người đã không còn.

Không ai nói nhiều.

Chỉ im lặng.

Bởi chúng tôi đều hiểu.

Có những người bạn đã để lại tuổi trẻ của mình ở chiến trường.

Còn tôi, tôi để lại ở đó một cánh tay.

Nhưng tôi chưa bao giờ coi đó chỉ là một sự mất mát.

Bởi cánh tay ấy đã nằm lại cùng một phần tuổi trẻ của tôi, để đổi lấy cơ hội tôi được trở về với mẹ, được sống bên gia đình và được nhìn thấy đất nước trong những ngày hòa bình.

Bây giờ mỗi khi con cháu hỏi:

“Ông có tiếc không?”

Tôi thường im lặng một lúc rồi nói:

“Có chứ. Con người ai chẳng tiếc những gì mình mất.”

Nhưng tôi không hối hận vì những năm tháng tuổi trẻ của mình.

Tôi chỉ mong thế hệ sau không phải trải qua những điều mà thế hệ chúng tôi từng trải qua.

Tôi mong các cháu được lớn lên trong hòa bình.

Được học hành.

Được yêu thương.

Được trở về nhà mỗi buổi chiều.

Được có đủ đôi tay để ôm lấy cha mẹ mình.

Còn tôi, mỗi khi nhìn cánh tay đã không còn, tôi không nghĩ đó là dấu chấm hết.

Tôi nghĩ đó là một phần câu chuyện của đời mình.

Một phần câu chuyện tôi đã để lại giữa chiến trường.

Và phần còn lại, tôi mang về quê để sống tiếp.

Tôi đã mất một cánh tay.

Nhưng tôi còn một cuộc đời.

Và tôi đã chọn sống cuộc đời ấy thật tử tế, để không phụ những người đồng đội đã từng gọi tên tôi giữa những năm tháng khốc liệt nhất.