TÔI HIỂU THẾ NÀO LÀ HÒA BÌNH KHÔNG MIỄN PHÍ (2)

Có người từng nói với tôi: “Chiến tranh qua rồi, nhắc lại làm gì cho đau?”
Tôi không phản bác. Tôi chỉ im lặng.

Bởi chỉ những người từng đi qua chiến tranh mới hiểu: hòa bình không phải là trạng thái tự nhiên của cuộc sống. Nó là kết quả của sự đánh đổi.

Ngày hòa bình đến, tôi không reo hò như trong tưởng tượng. Tôi đứng lặng. Trong đầu tôi, không phải tiếng nhạc mừng, mà là những gương mặt không còn nữa. Họ đã dừng lại ở bên kia chiến tuyến của thời gian để tôi được bước tiếp.

Hòa bình với tôi không bắt đầu bằng lễ diễu binh, mà bắt đầu từ những chuyến đi tìm hài cốt đồng đội. Từ những lá thư báo tử gửi về làng quê xa tít. Từ ánh mắt người mẹ đứng lặng trước cổng, không khóc, không ngã quỵ, chỉ già đi rất nhanh.

Tôi hiểu hòa bình không miễn phí khi thấy một người bạn cụt cả hai chân, tập đi giữa sân bệnh viện trong im lặng. Tôi hiểu điều đó khi thấy một người lính sống sót nhưng cả đời không ngủ trọn giấc vì tiếng pháo trong mơ.

Và tôi hiểu rõ nhất điều đó khi đứng trước những ngôi mộ vô danh.

Nếu hòa bình là miễn phí, thì vì sao có hàng vạn người không kịp trở về để hưởng nó?
Nếu hòa bình là điều hiển nhiên, thì vì sao có những thế hệ chỉ được biết đến nó qua câu chuyện của người khác?

Tôi không kể chiến tranh để ca ngợi đau thương. Tôi kể để nhắc rằng: mỗi ngày bình yên trôi qua đều được xây trên một nền móng rất đắt – đắt bằng sinh mạng con người.

Khi thấy lớp trẻ hôm nay sống nhanh, sống vội, tôi không trách. Tôi chỉ mong họ hiểu rằng sự bình yên họ đang có không phải là thứ có thể tùy tiện đánh đổi.

Hòa bình không miễn phí.
Nó đã được trả trước rồi.
Bằng máu.
Bằng tuổi trẻ.
Bằng những cái tên khắc đầy và cả những cái tên không bao giờ được khắc lên bia đá.

Và nhiệm vụ của người còn sống – như tôi – là sống sao cho cái giá ấy không bị lãng quên.