Tôi luyện trong chiến tranh
Những năm 1954-1959, đế quốc Mỹ hất cẳng Pháp tiến hành xâm lược miền Nam Việt Nam, chúng thực hiện chính sách đàn áp cách mạng bằng “Luật 10-59”, hết sức dã man, đưa máy chém khắp mọi nơi, chém giết hàng ngàn người mà chúng cho là người của cách mạng. Tuy nhiên, phong trào cách mạng ở Phú Yên vẫn phát triển mạnh mẽ. Ông Mười được giác ngộ, tham gia cách mạng vào đầu năm 1960, ở Đội Công tác Hà Roi. Tháng 10/1960, ông trở thành chiến sĩ giải phóng quân. Ông là một chiến sĩ mưu trí, dũng cảm, một cán bộ quân sự “được thực tiễn lựa chọn”, lập được nhiều chiến công xuất sắc.
Là cán bộ có năng lực, phát triển nhanh, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, ông giữ chức Đại đội bậc trưởng, cán bộ tác chiến Tỉnh đội Phú Yên, có nhiệm vụ trinh sát mũi chủ yếu đưa sở chỉ huy vào trực tiếp tham gia chiến dịch tiến công TX Tuy Hòa. Đó cũng là một trong những lần ông may mắn thoát chết trong gang tấc. Ông Mười kể: “Ngày 4/3/1968, tôi cùng Sở Chỉ huy của Tỉnh đội tại thôn Ninh Tịnh trực tiếp theo dõi, chỉ huy bộ đội ta chiến đấu tiến công vào TX Tuy Hòa. Sau khi bị ta tiến công, địch phản kích quyết liệt. Bộ đội ta tiêu diệt nhiều sinh lực địch, đánh bại nhiều đợt phản kích của chúng. Địch tập trung dồn lực lượng máy bay, xe tăng, bộ binh dồn hỏa lực đánh vào trận địa ta, tôi và hai chiến sĩ liên lạc đang tìm đường rút lui cho sở chỉ huy; khi vừa ra khỏi hầm chưa đầy 3 phút thì hầm sở chỉ huy của ta trúng bom. Nhiều đồng chí hy sinh, trong đó có đồng chí Liêu (Tỉnh Đội trưởng), đồng chí Khánh (Chính trị viên Tỉnh đội). Bộ đội ta vẫn kiên cường bám trụ chiến đấu, chờ trời tối, ta rút lui về phía sau, nhưng không thể đưa được các tử sĩ đi cùng”.
Nghe ông kể, tôi thật sự hồi hộp, những tình tiết vô cùng ác liệt như vừa mới xảy ra. Tôi như cảm nhận được tiếng bom đạn nổ, mùi thuốc súng quyện lẫn với mùi máu xương…
Những năm sau đó, địch đẩy mạnh leo thang chiến tranh, chiến trường Phú Yên vô cùng ác liệt, ông Mười được phân công giữ nhiều cương vị khác nhau, khi làm chỉ huy, khi làm ở cơ quan của Tỉnh đội; dù ở cương vị nào, ông đều vượt qua gian khổ ác liệt, bị thương, bị sức ép nhiều lần nhưng vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong chiến tranh, con người được thử thách toàn diện cả về ý chí, nghị lực tinh thần, cả về khả năng chịu đựng gian khổ thiếu thốn. Trước khó khăn không lùi bước, trước tàn bạo không khuất phục, trước thương đau biết nén lòng vượt qua, “biến đau thương thành hành động cách mạng”, tin tưởng tuyệt đối đến thắng lợi cuối cùng. Lòng căm thù giặc, tình yêu thương đồng chí đồng đội, đồng bào như được nhân lên gấp bội, đó là cội nguồn sức mạnh để quân và dân ta đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ.
Sau giải phóng, ông tham gia lãnh đạo LLVT tỉnh Phú Khánh, tổ chức truy quét bọn Fulro, rà phá, tháo gỡ bom mìn, nhanh chóng đưa cuộc sống của nhân dân trở lại bình yên, lao động, sản xuất. Trong hòa bình, ông Mười vẫn luôn giữ phẩm chất trong sáng của “Giải phóng quân”, cùng đồng đội đi đến các vùng đất của tỉnh Phú Khánh để tiếp tục nhiệm vụ của người lính. Vừa truy quét Fulro, rà phá bom mìn vừa rèn cán, luyện binh nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, đập tan mọi âm mưu chống phá của kẻ thù.
Hòa bình chưa được bao lâu, chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ bộ đội “Tình nguyện” của Việt Nam lại phải lên đường chiến đấu, bảo vệ quê hương và giúp đỡ nhân dân Campuchia giải phóng khỏi bàn tay tàn bạo, dã man của tập đoàn diệt chủng Pôn Pốt - Iêng xa ri. Đầu năm 1985, ông Mười được tổ chức tin tưởng phân công chỉ huy LLVT “Tình nguyện” của tỉnh Phú Khánh giúp đỡ tỉnh Mundunkiri, Campuchia chiến đấu, xây dựng chính quyền. Một lần nữa chia tay quê hương, gia đình, ông vác ba lô lên đường đi chiến đấu. Người lính, người thương binh ấy lại tiếp tục chịu đựng những thử thách khốc liệt của chiến trường nước bạn xa xôi. Cuối năm 1987, ông hoàn thành nhiệm vụ được lệnh rút về nước.
