"Tôi Nói Đồng Bào Nghe Rõ Không?" – Khoảnh Khắc Thiêng Liêng Ngày Khai Sinh Tổ Quốc

Trong căn phòng nhỏ trên gác hai nhà số 48 Hàng Ngang (Hà Nội) những ngày cuối tháng 8 năm 1945, dưới ánh đèn dầu tù mù, Bác Hồ cặm cụi bên chiếc máy chữ cũ. Người vừa trải qua một trận ốm nặng ở chiến khu Việt Bắc, gương mặt còn gầy guộc nhưng đôi mắt sáng quắc. Mỗi tiếng "lạch tạch" từ bàn phím gõ xuống là một dòng chữ của bản Tuyên ngôn Độc lập đang dần hình thành — bản tuyên ngôn quyết định vận mệnh của cả một dân tộc.

Khi chuẩn bị cho ngày đại lễ, các đồng chí cán bộ lo lắng Bác không có bộ quần áo tươm tất để ra mắt quốc dân. Lúc nghe gợi ý nên may một bộ âu phục sang trọng, Bác mỉm cười nhẹ nhàng nói: "Không cần cầu kỳ đâu. May cho Bác một bộ quần áo bằng vải kaki, kiểu cổ bế, hai túi ngực, gọn gàng và giản dị như người dân thường mặc là được." Chiếc áo kaki ấy đã theo Bác bước lên lịch sử.

Chiều ngày 2 tháng 9 năm 1945, Quảng trường Ba Đình ngập tràn trong biển cờ đỏ sao vàng. Hàng chục vạn người dân Thủ đô và các vùng lân cận đứng nghen thở chờ đợi. Khi Bác bước lên lễ đài, dáng dấp gầy gò trong bộ quần áo kaki đơn sơ nhưng phong thái vô cùng tự tin, cả quảng trường vỡ ùa trong tiếng reo hò.

Bác bắt đầu đọc bản Tuyên ngôn Độc lập bằng giọng Nghệ An ấm áp, truyền cảm. Đang đọc đến đoạn lên án tội ác của thực dân, nhìn xuống biển người mênh mông đang lắng nghe dưới nắng chiều, Bác dừng lại, tháo kính xuống rồi cất lời hỏi bằng tất cả sự chân thành: "Tôi nói đồng bào nghe rõ không?"

Câu hỏi bất ngờ ấy không hề có trong bản thảo Tuyên ngôn. Nhưng ngay lập tức, hơn 50 vạn con người dưới quảng trường cùng đồng thanh hô vang như một tiếng sấm rền: "Rõ!"

Khoảnh khắc ấy, mọi khoảng cách giữa vị Nguyên thủ quốc gia và nhân dân hoàn toàn xóa bỏ. Đó không chỉ là lời kiểm tra âm thanh của chiếc micro đơn sơ, mà là lời hỏi thăm của một người cha, người anh dành cho gia đình lớn của mình, đánh dấu giây phút thiêng liêng khi triệu trái tim Việt Nam chính thức hòa cùng một nhịp đập Độc lập.