“Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?”: khoảnh khắc thiêng liêng ở Ba Đình

Đầu năm 1945, nạn đói khủng khiếp cướp đi sinh mạng của hơn hai triệu đồng bào. Chỉ vài tháng sau, Cách mạng tháng Tám thành công, và ngày 2/9/1945, Hà Nội đón một ngày mà nhiều người sống đến cuối đời vẫn không thể quên.

Trước ngày lễ, các đoàn viên Thanh niên Cứu quốc thành Hoàng Diệu cùng nhiều tổ chức đã đi khắp nơi thông báo, vận động nhân dân đến dự lễ Tuyên ngôn Độc lập. Từ trưa, đông đảo các tầng lớp nhân dân đã đổ về Quảng trường Ba Đình.

Chiều hôm ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời bước lên lễ đài, đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mở đầu, Người dẫn lại Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1789 để khẳng định quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc là những quyền không ai có thể tước đoạt. Đó cũng là cách nhắc các cường quốc rằng chính cha ông họ từng viết ra những điều ấy.

Giữa không khí trang nghiêm của buổi lễ, Bác cất tiếng hỏi: “Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?” Cả biển người đáp lại bằng một tiếng “Có!” vang dậy quảng trường. Một câu hỏi rất đời thường, nhưng trong khoảnh khắc ấy khoảng cách giữa vị lãnh tụ và những người dân lam lũ dường như biến mất.

Người khẳng định rằng một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của thực dân Pháp hơn tám mươi năm, đã đứng về phe Đồng minh chống phát xít, thì “dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!”. Cuối buổi lễ, cả quảng trường cùng tuyên thệ bảo vệ nền độc lập vừa giành được, và sau mỗi lời thề, tiếng hô “Xin thề!” lại vang lên.

Hơn tám mươi năm đã trôi qua. Câu hỏi của Bác như vẫn đang vang lên với mỗi người trẻ hôm nay: chúng ta đã thực sự “nghe rõ” những giá trị mà cha anh đã đánh đổi bằng xương máu chưa? Lắng nghe, ghi lại, lan tỏa và tiếp nối chính là cách để trả lời câu hỏi ấy.

Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân; Báo Hà Tĩnh; Báo Tiền Phong.