Tôi sẽ làm việc để sống và đi

Năm 1911, khi còn là người thanh niên Nguyễn Tất Thành 21 tuổi, Người rất muốn ra nước ngoài xem thế giới làm như thế nào rồi trở về giúp đồng bào.

Một hôm, Người cùng một người bạn thân (anh Lê) đi dạo khắp Sài Gòn. Nguyễn Tất Thành hỏi bạn:

— Anh có yêu nước không?

Anh Lê đáp: Có chứ!

— Anh có thể giữ bí mật không?

— Có.

— Tôi muốn ra nước ngoài, xem Pháp và các nước khác. Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình, thật ra cũng có mạo hiểm, ví như lúc ốm đau... Anh có muốn đi với tôi không?

Anh Lê ngạc nhiên hỏi lại: Nhưng lấy đâu ra tiền mà đi?

Nguyễn Tất Thành vừa nói vừa giơ hai bàn tay ra: "Đây, tiền đây! Chúng ta sẽ làm việc. Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi."

Ít lâu sau, vào ngày 5/6/1911, với bàn tay lao động và tên gọi mới Văn Ba, Người đã bước lên con tàu L'Amiral de Latouche-Tréville xin làm phụ bếp, bắt đầu cuộc hành trình 30 năm bôn ba khắp 5 châu 4 biển.