TÔI SINH RA TRONG THỜI BÌNH, NHƯNG LỚN LÊN CÙNG KÝ ỨC VỀ MẸ THỨ (1)
Nhắc đến “Những câu chuyện thời hoa lửa”, trong tôi luôn hiện lên hình ảnh Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ - một biểu tượng lặng thầm mà mỗi lần nghĩ về, lòng tôi lại trĩu xuống trong sự kính phục và biết ơn sâu sắc.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 - 2010) sinh ra tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc xã Điện Thắng, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi từng in dấu bao mất mát trong chiến tranh. Cuộc đời Mẹ là một bản hùng ca đặc biệt: Mẹ đã tiễn 9 người con trai, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại ra trận. Họ ra đi và không trở về, để lại phía sau một người mẹ mang nỗi đau không gì có thể bù đắp. Nhưng điều khiến tôi khâm phục không chỉ là những mất mát ấy, mà là cách Mẹ đã sống cùng nó lặng lẽ, bền bỉ và chưa từng khuất phục.
Nguyễn Thị Thứ không chỉ là một cái tên trong lịch sử, mà với tôi, Mẹ là một hình ảnh rất gần gũi, rất thật. Tôi là người con của Quảng Nam- Đà Nẵng, sinh ra trong thời bình, chưa từng đi qua chiến tranh. Thế nhưng, tôi lớn lên không chỉ bằng những trang sách giáo khoa, mà còn bằng những câu chuyện ba mẹ, ông bà kể lại về một thời bom đạn, về sự hy sinh của lớp người đi trước, và đặc biệt là về Mẹ Thứ, người mẹ đã hiến dâng cả gia đình mình cho Tổ quốc.
Những câu chuyện ấy theo tôi từ thuở nhỏ, âm thầm gieo vào lòng một sự kính trọng mà càng lớn lên tôi càng thấm thía. Và rồi, có một ngày, tôi được đứng trước tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Tượng đài Mẹ Thứ nằm trên đỉnh núi Cấm, thuộc phường Quảng Phú, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam
Khoảnh khắc ấy, mọi lời kể bỗng trở nên hữu hình. Không gian rộng lớn, trang nghiêm, tĩnh lặng đến mức khiến từng bước chân cũng như chậm lại. Tôi đứng lặng rất lâu trước tượng đài. Ánh mắt Mẹ được khắc họa trên công trình ấy vừa hiền hậu, vừa sâu thẳm, như chứa đựng cả một đời hy sinh không thể gọi thành tên. Trong giây phút đó, tôi không còn cảm giác mình đang “đi thăm một di tích”, mà như đang đứng trước ký ức của cả một dân tộc.
Điều khiến tôi xúc động nhất là khi hình dung về những lần Mẹ tiễn con ra trận. Là một người mẹ, chắc hẳn mỗi cuộc chia ly đều là một lần xé lòng. Nhưng Mẹ vẫn nén lại tất cả, vẫn đặt niềm tin vào ngày đất nước độc lập. Sự hy sinh ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng lại lớn lao đến mức vượt khỏi mọi ngôn từ.
Có lẽ chính vì vậy, hình ảnh Mẹ Thứ không chỉ là biểu tượng của chiến tranh, mà còn là biểu tượng của tình mẫu tử hòa vào tình yêu Tổ quốc. Nỗi đau riêng của Mẹ đã hóa thành nỗi đau chung của dân tộc, và từ đó trở thành một phần bất tử trong lịch sử Việt Nam.
Đứng trước tượng đài hôm ấy, tôi chợt nhận ra một điều rất giản dị: tôi đang sống trong hòa bình, nhưng hòa bình này không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả những mất mát không thể đo đếm của những con người bình dị như Mẹ.
Với tôi, một người con Quảng Nam - Đà Nẵng chuyến đi ấy không chỉ là một lần tham quan, mà là một cuộc gặp gỡ với lịch sử. Một cuộc gặp gỡ khiến tôi biết cúi đầu, biết lắng lại, và biết trân trọng hơn cuộc sống mình đang có.
Mỗi lần nhớ lại khoảnh khắc đứng trước tượng Mẹ Thứ, tôi lại thấy mình sống chậm hơn, nghĩ sâu hơn và biết ơn nhiều hơn. Bởi phía sau hai chữ “hòa bình” là cả một “thời hoa lửa” đã đi qua bằng những hy sinh thầm lặng nhưng bất tử như chính cuộc đời của Mẹ.
