TÔI TRỞ VỀ, MANG THEO CẢ MỘT THẾ HỆ
Có những người lính trở về không chỉ với thân thể của mình, mà còn mang theo ký ức, ước mơ và sự sống dang dở của cả một thế hệ đã nằm lại. Câu chuyện là lời tự sự của một người sống sót, ý thức sâu sắc rằng mình là đại diện cho rất nhiều người không còn cơ hội cất tiếng nói.
Tôi trở về sau Điện Biên, nhưng không phải chỉ một mình tôi trở về.
Ngày đặt chân về quê, tôi đứng rất lâu trước cổng làng. Con đường đất ngày xưa vẫn đó, nhưng lòng tôi thì khác. Tôi biết, phía sau lưng mình không chỉ có chiếc ba lô rỗng, mà còn có bóng dáng của rất nhiều người đã không thể cùng tôi đi hết quãng đường này.
Trong đơn vị tôi, ngày lên đường có hơn trăm người. Ngày trở về, chưa đến một nửa. Những người còn lại, mỗi người mang trong mình một phần của những người đã ngã xuống. Tôi mang phần của thằng Lâm, của anh Hải, của bao cái tên khác mà nếu kể ra thì không bao giờ hết.
Tôi sống, là sống thay.
Tôi cưới vợ, sinh con. Mỗi lần nhìn con lớn lên, tôi lại nghĩ đến những người bạn mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi. Tôi tự nhủ, con mình được đi học là nhờ máu xương của cả một thế hệ. Vì thế, tôi dạy con sống tử tế, sống có trách nhiệm, không được quên nguồn cội.
Có lúc tôi thấy mệt. Có lúc tôi muốn sống cho riêng mình. Nhưng mỗi khi nghĩ đến những ngôi mộ vô danh ở Điện Biên, tôi lại tự nhắc: mình không có quyền sống hời hợt.
Tôi kể chuyện Điện Biên cho lớp trẻ nghe. Không phải để các cháu ngưỡng mộ chúng tôi, mà để các cháu hiểu rằng: mỗi ngày hòa bình hôm nay là sự tiếp nối của rất nhiều cuộc đời đã kết thúc sớm.
Giờ đây, khi đã ở tuổi xế chiều, tôi biết mình sắp đi hết chặng đường của mình. Nhưng tôi không lo. Vì tôi tin, thế hệ sau sẽ tiếp tục mang câu chuyện này đi xa hơn. Tôi trở về, mang theo cả một thế hệ. Và khi tôi ra đi, tôi hy vọng thế hệ hôm nay sẽ mang tiếp phần trách nhiệm ấy.
