TÓM LƯỢC NỘI DUNG VỀ CA KHÚC "TIẾN QUÂN CA" (SÁNG TÁC: VĂN CAO)
1. Hoàn cảnh ra đời và lịch sử sáng tác
Tác giả & Thời gian: Bài hát do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác vào mùa thu năm 1944 tại Hà Nội, trong một gác trọ nhỏ trên phố Nguyễn Du, giữa bối cảnh đất nước đang chìm trong ách đô hộ và nạn đói.
Mục đích: Bài hát được viết để làm bài ca chính thức của Mặt trận Việt Minh nhằm cổ vũ tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ và nhân dân.
Sự kiện nổi bật:
Lần đầu tiên được in trên trang văn nghệ của báo Độc Lập vào tháng 11/1944 bằng bản in khắc gỗ của chính Văn Cao.
Lần đầu vang lên trước công chúng ngày 17/8/1945 tại cuộc mít tinh của công chức Sài Gòn/Hà Nội trước Nhà hát Lớn Hà Nội, do phó ban xung phong Việt Minh (ông Xuân Oanh) bắt nhịp.
Ngày 19/8/1945, bài hát vang lên rộn rã trong cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội.
2. Trở thành Quốc ca Việt Nam
Trình Quốc hội thông qua (1945–1946): Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I (tháng 11/1946), "Tiến quân ca" chính thức được chọn làm Quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Chỉnh sửa lời ca: Trước khi trình Quốc hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp ý sửa đổi một số từ ngữ trong bài hát (chẳng hạn như sửa "Thét lên! Cùng thét lên..." thành "Tiến lên! Cùng tiến lên..." để bài hát mang tinh thần hành động và khí thế hơn).
Khẳng định qua các Hiến pháp: "Tiến quân ca" tiếp tục được khẳng định là Quốc ca trong các bản Hiến pháp năm 1959, 1980, 1992 và Hiến pháp 2013 của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
3. Cấu trúc và Nội dung nghệ thuật
Nhạc điệu: Viết theo nhịp hành khúc ($2/4$), giai điệu trang nghiêm, sục sôi, vừa có tính chất thôi thúc chiến đấu vừa mang tầm vóc hào hùng của một dân tộc đứng lên giành độc lập.
Ca từ (2 lời):
Lời 1: Kêu gọi đoàn quân cách mạng tiến lên, hy sinh vì Tổ quốc, vượt qua gian khổ để đập tan ách thống trị ("Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc...").
Lời 2: Khẳng định quyết tâm xây dựng cuộc sống mới, củng cố sức mạnh đoàn kết toàn dân để giữ vững nền độc lập ("Đoàn quân Việt Nam đi, sao vàng phấp phới...").
4. Quyền tác giả và Di sản
Hiến tặng cho Nhà nước: Ngày 15/7/2016, gia đình cố nhạc sĩ Văn Cao đã chính thức làm thủ tục hiến tặng tác phẩm "Tiến quân ca" (cả phần nhạc và phần lời) cho Nhà nước và Nhân dân Việt Nam để sử dụng miễn phí làm Quốc ca.
Giá trị lịch sử: "Tiến quân ca" không chỉ là một tác phẩm âm nhạc xuất sắc mà còn là biểu tượng tinh thần thiêng liêng, gắn liền với lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.
