TÓM TẮT TIỂU SỬ VÀ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CÁCH MẠNG CỦA LIỆT SĨ ĐẶNG GIẢI
Đồng chí Đặng Giải, sinh tháng 5 năm 1925 tại Làng Túy Loan, xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, hiện nay là thôn Túy loan Đông 2, xã Hòa Phong.
Đồng chí Đặng Giải sinh ra trong một gia đình nho giáo, giàu lòng yêu nước và có tinh thần Cách mạng. Cha Ông là Đặng Diêu còn gọi là (Ông Hội Khải) và Mẹ là Bà Nguyễn Thị Cần. Người anh cả là Đặng Khải, sinh năm 1940 học tại Trường Quốc Học Huế và tham gia hoạt động Cách mạng qua sự hướng dẫn của ông Lâm Quang Thự. Năm 1954 Ông qua đời. Em gái là Đặng Thị Hồng công tác tại Hội Phụ nữ xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang. Năm 1947- 1954 tập kết ra Bắc sau ngày giải phóng về lại quê nhà đến năm 1994 qua đời.
Đồng chí Đặng Giải tham gia Thanh niên cứu quốc năm 1944; Năm 1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng phong trào xuống đường cướp chính quyền của toàn dân, phát huy sức mạnh của tinh thần yêu nước, đồng chí Đặng Giải đi theo đoàn người do đồng chí Lê Đình Hoàng Chỉ huy cướp chính quyền huyện Hòa Vang và các xã lân cận. Sau đó anh tham gia công tác bình dân học vụ dạy đêm, mỗi tuần 3 buổi tối tổ chức tại Đình Làng Túy Loan (Ngày xưa gọi là Hội Hương). Từ năm 1950 – 1951 được lãnh đạo cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ giữ chức vụ Chỉ huy phó Huyện đội Hòa Vang, đầu năm 1952 giữ chức vụ Chủ nhiệm Chính trị Huyện đội Hòa Vang. Từ tháng 5 năm 1952 đến cuối năm giữ chức vụ Phó bí thư Huyện ủy Hòa Vang, cuối năm 1952 đồng chí được tỉnh bầu đi dự hội nghị chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 và được cấp trên đưa đi học chiến tranh du kích ở Trung Quốc. Năm 1954 sau hiệp định Giơnevơ về thăm Miền Bắc gặp lại vợ là chị Lê Thị Kiến người Đông Lâm, xã Hòa Phú sinh hạ được 3 người con. Con gái đầu lòng là Đặng Ngọc Hà là bác sĩ dinh dưỡng ấu nhi, mất năm 1958. Con thứ ba là Đặng Công Hải là kỹ sư xây dựng, con thứ tư Đặng Công Minh là kỹ sư mạ kền tốt nghiệp ở Liên Xô. Đồng chí Đặng Giải được cấp trên tin tưởng đưa vào Nam chiến đấu, được giao nhiệm vụ làm Chủ nhiệm Chính trị ở Tỉnh đội Sông Bé từ năm 1962- 1964. Tháng 05 năm 1964 đồng chí Giải cùng các đồng chí lãnh đạo Tỉnh đội Sông Bé chỉ huy trận đánh địch tại vùng Tam Triều, Tỉnh Sông Bé, đồng chí chỉ huy chiến đấu rất anh dũng, đồng chí bị trúng mảnh đạn pháo của địch, đồng chí anh dũng hy sinh, người vợ lâm bệnh chết năm 2017 tại Hà Nội. Hài cốt liệt sĩ Đặng Giải được đưa về quê an táng tại Nghĩa trang gia tộc, tại Thổ làng An Tân, xã Hòa Phong, mộ tưởng niệm tại nghĩa trang liệt sĩ xã.
Trong quá trình công tác và chiến đấu hy sinh anh dũng kiên cường của liệt sĩ Đặng Giải. Đồng chí được Đảng và nhà nước tặng thưởng 1 Huân chương độc lập hạng ba và nhiều huân chương, Bằng khen, giấy khen các loại.
Kính thưa quý vị đại biểu! thưa tất cả các đồng chí sự hy sinh của đồng chí Đặng Giải để lại cho mỗi chúng ta tấm gương sáng hết mình vì nước, vì dân mà kiên trung bất khuất, anh dũng tuyệt vời, góp phần vào thành quả của đất nước mà hôm nay chúng ta được thụ hưởng.
Để tỏ lòng biết ơn đồng chí, chúng tôi nguyện nêu gương sáng anh hùng bất khuất, ra sức học tập rèn luyện phẩm chất đạo đức và năng lực cống hiến cho sự nghiệp Cách mạng của Đảng và thực hiện các chỉ tiêu kinh tế, chính trị xã hội của địa phương, góp phần xây dựng quê hương giàu mạnh.
