TÓM TẮT TIỂU SỬ VÀ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA “MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG HUỲNH THỊ BÚT”

Mẹ Việt Nam anh hùng Huỳnh Thị Bút, sinh năm 1915.

Quê quán: Thôn An Tân, xã Hoà Phong, huyện Hoà Vang, Thành phố Đà Nẵng.

Sinh ra trong hoàn cảnh gia đình một nông dân nghèo. Là chị cả trong gia đình có 2 người con. Ngay từ nhỏ bà cùng với cha mẹ chăm sóc và đi làm để nuôi nấng các em nên người.

Lớn lên lấy chồng là ông Nguyễn Tán ở thôn Dương Lâm 2 cùng xã. Hai người chung sống với nhau thật hạnh phúc. Sinh hạ 7 người con cả trai và gái nuôi dạy trưởng thành.

Sớm giác ngộ Cách mạng, nghĩ đến cảnh nước mất, nhà tan. Năm 1963 một lần Mẹ tiễn hai con lớn: Nguyễn Đức Tồn, sinh năm 1939 và Nguyễn Đức Biên, sinh năm 1946 lên đường làm nhiệm vụ Cách mạng. Không may tin lại chẵng lành, cùng ngày 18/06/1965 bị địch vây lùng. Anh Tồn đã chiến đấu anh dũng với quân thù và đã hy sinh, anh Biên bị địch bắt cầm tù. Nén đau thương, năm 1967 Mẹ tiếp tục tiễn người con thứ ba của Mẹ lên đường tiếp bước hai anh là Nguyễn Đức Dũng, anh Dũng giữ chức vụ: Xã đội trưởng.

Một lần lên Huyện đội Hoà Vang công tác, lúc trở về lại đơn vị, anh bị địch phục kích, anh đã hy sinh vào tháng 8/1972. Nghe tin chẵng lành, Mẹ mong muốn và lo âu “Ngày thống nhất Mẹ có còn đủ sức đi tìm hài cốt của con Mẹ về quê nhà mai táng”.

Đến ngày thống nhất có người biết mộ anh Dũng, Mẹ cùng bà con đã tìm đến nơi và bốc mộ anh Dũng về mai táng tại Nghĩa trang gia tộc. Nay phần mộ của hai anh yên nghĩ cùng đồng chí, đồng đội tại Công viên Nghĩa trang liệt sĩ xã Hòa Phong.

Mẹ là người sống rất nội tâm, ít nói nhưng rất thân thiện với mọi người. Có lần Mẹ tâm sự, Mẹ nói rằng: “Con tôi chết, tôi chỉ thương cho nó thôi chứ tôi không tiếc, vì nó đã công hiến hy sinh xương máu cùng với anh em đồng đội đêm lại hòa bình cho đất nước”.

Còn Anh Biên người con trai của Mẹ bị địch bắt cầm tù, Mẹ với thân hình mảnh mai, đôi chân gầy, địch giam con Mẹ nhà lao nào Mẹ cũng tìm đến để thăm con. Đầu Xuân Mậu Thân quân giải phóng tấn công làm chủ thành phố Huế.

Con Mẹ ra tù cùng đồng chí, đồng đội vào đội quân chủ lực tiếp tục cuộc trường chinh giải phòng dân tộc. Rất may chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đơn vị được tham gia trận đánh cuối cùng. Hoàn thành nhiệm vụ anh trở về quê thăm mẹ. Hơn 7 (bảy) năm biền biệc nay gặp lại, Mẹ con ôm chầm lấy nhau vừa mừng, vừa tủi thật là như mơ, là giấc mơ đẹp nhất của đời Mẹ.

Mẹ ở nhà tham gia hoạt động cơ sở Cách mạng được Nhà nước tặng thưởng Huy chương kháng chiến. Những đau thương mất mát ấy tưởng không gì bù đắp được, nhưng niềm tin đã được bù đắp bằng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, là niềm vui, là hạnh phúc của Mẹ.

Mẹ được nhà nước truy tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam anh hùng”.