Tôn Đức Thắng – người thợ Ba Son kéo cờ trên Biển Đen

Từ người thợ máy Sài Gòn tham gia phản chiến ở Biển Đen đến 17 năm "địa ngục" Côn Đảo, cuộc đời Bác Tôn là biểu tượng của giai cấp công nhân Việt Nam.

Tôn Đức Thắng sinh năm 1888 tại Cù lao Ông Hổ, Long Xuyên (nay thuộc An Giang). Ông học nghề thợ máy, làm việc tại xưởng Ba Son – cái nôi của giai cấp công nhân Sài Gòn, rồi sang Pháp làm thợ trong hải quân thời Thế chiến thứ nhất. Năm 1919, theo tài liệu truyền thống, ông tham gia cuộc binh biến của hải quân Pháp ở Biển Đen phản đối can thiệp chống nước Nga Xô viết – hành động quốc tế vô sản được nhắc mãi.

Về nước, ông lập Công hội bí mật ở Sài Gòn (1920) – tổ chức công hội đầu tiên của công nhân Việt Nam, lãnh đạo cuộc bãi công lịch sử của công nhân Ba Son (8/1925). Sau đó ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, phụ trách Kỳ bộ Nam Kỳ.

Năm 1929, ông bị thực dân bắt trong "vụ án Barbier", kết án 20 năm khổ sai, đày ra Côn Đảo. Suốt 17 năm nơi địa ngục trần gian, ông là chỗ dựa tinh thần của anh em tù, tham gia thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên trong tù. Cách mạng Tháng Tám thành công, ông trở về đất liền, tiếp tục đảm nhận những trọng trách lớn: Chủ tịch Mặt trận, Phó Chủ tịch nước, rồi Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau khi Bác Hồ qua đời.

Bác Tôn qua đời năm 1980, để lại tấm gương "chiến sĩ cách mạng thế giới" như cách bạn bè quốc tế tôn vinh – người công nhân Việt Nam đi từ xưởng máy đến cương vị nguyên thủ với đời sống giản dị trọn vẹn.