Tôn Đức Thắng – Người thợ Ba Son và những năm tháng “hoa lửa”
Tôn Đức Thắng (1888–1980), thường được gọi thân mật là Bác Tôn, là một trong những nhà cách mạng tiền bối tiêu biểu của Việt Nam. Sinh ngày 20/8/1888 tại Mỹ Hòa Hưng, Long Xuyên, An Giang, ông sớm bước vào đời với nghề công nhân. Từ những năm làm việc tại xưởng Ba Son, Tôn Đức Thắng đã chứng kiến cảnh người lao động bị áp bức và từng bước đến với con đường đấu tranh cách mạng. Cuộc đời ông sau này gắn với những cương vị lớn, trong đó có Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, sau là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Dấu ấn “thời hoa lửa” của Bác Tôn bắt đầu từ chính phong trào công nhân. Năm 1920, ông tổ chức Công hội bí mật ở Sài Gòn, được xem là tổ chức Công hội đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam. Đặc biệt, tháng 8/1925, ông lãnh đạo cuộc bãi công của công nhân Ba Son. Cuộc đấu tranh không chỉ đòi quyền lợi của người lao động mà còn mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, đánh dấu bước trưởng thành của phong trào công nhân Việt Nam từ tự phát lên tự giác.
Năm 1929, Tôn Đức Thắng bị thực dân Pháp bắt và năm 1930 bị đày ra Côn Đảo, chịu án 20 năm khổ sai. Hơn 15 năm trong “địa ngục trần gian”, ông vẫn giữ khí tiết, tổ chức và đoàn kết các tù nhân, tham gia xây dựng tổ chức cách mạng trong nhà tù. Tài liệu lịch sử ghi nhận ông đã trải qua gần 17 năm bị thực dân bắt giam tại Khám Lớn Sài Gòn và Côn Đảo, nhưng vẫn giữ vững niềm tin và tinh thần đấu tranh.
Một hình ảnh đặc biệt làm nên huyền thoại về Bác Tôn là sự kiện Biển Đen năm 1919. Khi đang làm việc tại Pháp, ông tham gia cuộc binh biến của thủy thủ Pháp phản đối việc can thiệp vũ trang chống nước Nga Xô viết; theo các tài liệu chính thức, ông đã kéo cờ đỏ trên chiến hạm France để ủng hộ Cách mạng Tháng Mười.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Tôn Đức Thắng tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách. Năm 1969, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, ông được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm 1976, Quốc hội khóa VI bầu ông giữ chức Chủ tịch nước của nước Việt Nam thống nhất.
Cuộc đời 92 năm của Bác Tôn là hành trình từ người thợ Ba Son, người tù Côn Đảo đến vị Chủ tịch nước, nhưng dấu ấn sâu đậm nhất vẫn là sự kiên trung, giản dị và gần gũi. Ông để lại hình ảnh một người cộng sản dành gần 70 năm cho cách mạng, sống trọn vẹn với lý tưởng, đồng chí và nhân dân.
