Tôn Thất Thuyết

Trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỉ XIX, khi thực dân Pháp từng bước mở

rộng cuộc xâm lược, nhiều người đã lựa chọn đứng lên chống lại ách đô hộ để

bảo vệ độc lập dân tộc. Tôn Thất Thuyết là một nhân vật tiêu biểu của tinh thần

chủ chiến trong triều Nguyễn. Cuộc đời ông gắn với biến cố kinh thành Huế

năm 1885 và sự ra đời của phong trào Cần Vương, để lại bài học sâu sắc về

lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và trách nhiệm trước vận mệnh đất nước.

Tôn Thất Thuyết sinh năm 1839, quê ở vùng Hương Trà, Thừa Thiên Huế.

Trong triều đình nhà Nguyễn, ông giữ chức Phụ chính đại thần và là người kiên

quyết phản đối đường lối thỏa hiệp với thực dân Pháp. Khi nhiều hiệp ước bất

lợi được kí kết, chủ quyền đất nước ngày càng bị xâm phạm, ông chủ trương

chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ và tích trữ lương thực, vũ khí để chống lại

quân xâm lược. Những việc làm ấy cho thấy ông không chấp nhận để vận mệnh

dân tộc hoàn toàn phụ thuộc vào thế lực bên ngoài.

Đêm ngày 4 rạng sáng ngày 5 tháng 7 năm 1885, trước sức ép của quân Pháp

tại kinh thành Huế, lực lượng chủ chiến dưới sự chỉ huy của Tôn Thất Thuyết

nổ súng tấn công các vị trí của Pháp. Cuộc phản công không giành được thắng

lợi; quân Pháp nhanh chóng chiếm ưu thế và kinh thành rơi vào tay họ. Trong

tình thế nguy cấp, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời khỏi Huế, hướng về

căn cứ Tân Sở ở Quảng Trị để tiếp tục kháng chiến. Đây là quyết định có ý

nghĩa quan trọng, bởi cuộc đấu tranh không chấm dứt sau thất bại ở kinh thành.

Từ căn cứ, Tôn Thất Thuyết góp phần chuẩn bị và thúc đẩy việc ban Chiếu

Cần Vương nhân danh vua Hàm Nghi, kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân

đứng lên giúp vua cứu nước. Lời kêu gọi ấy góp phần khơi dậy phong trào

kháng Pháp lan rộng ở nhiều địa phương, với sự tham gia của những người yêu

nước thuộc nhiều tầng lớp. Dù phong trào cuối cùng không thể đánh bại thực

dân Pháp, nó vẫn thể hiện ý chí không khuất phục và khát vọng giành lại độc

lập của nhân dân Việt Nam. Sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, Tôn Thất Thuyết

sang Trung Quốc và sống lưu vong cho đến khi qua đời năm 1913.

Nhìn lại câu chuyện về Tôn Thất Thuyết, em nhận thấy lòng yêu nước không

chỉ thể hiện qua lời nói mà còn qua lựa chọn và hành động trong những thời

điểm khó khăn. Lịch sử cũng nhắc chúng ta cần nhìn nhận nhân vật trong bối

cảnh cụ thể, hiểu cả mục tiêu, quyết định và giới hạn của họ. Với học sinh hôm

nay, tinh thần trách nhiệm ấy có thể bắt đầu từ việc học tập nghiêm túc, tìm

hiểu lịch sử bằng tư liệu đáng tin cậy, biết trân trọng hòa bình và đóng góp tích

cực cho cộng đồng. Ngọn lửa yêu nước của các thế hệ đi trước sẽ tiếp tục có ý

nghĩa khi được chuyển thành tri thức, lòng nhân ái và hành động thiết thực

trong cuộc sống hiện tại.