Tôn Thất Thuyết – Người khởi xướng phong trào Cần Vương

Tôn Thất Thuyết – Lãnh tụ chống Pháp cuối thế kỷ XIX

Tôn Thất Thuyết sinh năm 1839, quê ở Xuân Long, Huế. Ông xuất thân trong hoàng tộc nhà Nguyễn và từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình.

Khi thực dân Pháp ngày càng tăng cường xâm lược Việt Nam, Tôn Thất Thuyết thuộc phe chủ chiến trong triều đình nhà Nguyễn. Ông chủ trương dựa vào lực lượng của triều đình và nhân dân để chống lại quân Pháp.

Sau khi vua Tự Đức qua đời năm 1883, tình hình triều đình nhà Nguyễn ngày càng phức tạp. Tôn Thất Thuyết trở thành một trong những người có ảnh hưởng lớn và đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Hàm Nghi lên ngôi vua.

Năm 1885, quân Pháp tiến vào Huế và gây sức ép lên triều đình. Tôn Thất Thuyết cùng lực lượng chủ chiến quyết định tổ chức cuộc phản công quân Pháp tại kinh thành Huế vào đêm 4 tháng 7 năm 1885.

Cuộc phản công thất bại, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời khỏi kinh thành và đưa về vùng Tân Sở, Quảng Trị. Tại đây, ông cùng vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi nhân dân cả nước đứng lên chống thực dân Pháp.

Phong trào Cần Vương sau đó lan rộng ở nhiều địa phương, xuất hiện nhiều cuộc khởi nghĩa lớn do các lãnh tụ như Phan Đình Phùng, Nguyễn Thiện Thuật và Cao Thắng lãnh đạo.

Sau khi phong trào Cần Vương phát triển, Tôn Thất Thuyết sang Trung Quốc để tìm sự giúp đỡ và tiếp tục hoạt động chống Pháp. Ông mất năm 1913 tại Trung Quốc.

Tôn Thất Thuyết được lịch sử ghi nhận là một lãnh tụ tiêu biểu của phong trào chống Pháp cuối thế kỷ XIX, có vai trò quan trọng trong việc phát động phong trào Cần Vương và thể hiện tinh thần kiên quyết chống ngoại xâm.