Tôn Thất Thuyết – Người xướng xuất phong trào Cần Vương

Tôn Thất Thuyết (1839 – 1913) quê ở Thừa Thiên Huế. Ông là Phụ chính Đại thần, Đại tướng triều Nguyễn, người đã chủ xướng cuộc phản công quân Pháp tại kinh thành Huế và phát động Phong trào Cần Vương chống Pháp lịch sử.

Đêm ngày 4 rạng sáng 5/7/1885, trước sự ép uổng và âm mưu tước đoạt quyền lực của Pháp, Tôn Thất Thuyết đã chủ động phát lệnh tấn công quân Pháp tại đồn Mang Cá và Tòa Khâm sứ Huế. Trận chiến không thành công, ông đã dũng cảm phò vua Hàm Nghi chạy lên căn cứ Tân Sở (Quảng Trị).

Tại Tân Sở, Tôn Thất Thuyết đã thay mặt Vua Hàm Nghi soạn thảo và ban bố Chiếu Cần Vương, kêu gọi sĩ phu, nhân dân cả nước đứng lên cầm vũ khí đánh đuổi thực dân Pháp, cứu vãn độc lập dân tộc. Lời kêu gọi của ông đã bùng cháy thành một phong trào kháng chiến sôi nổi kéo dài hơn 10 năm khắp Bắc và Trung Bộ.

Tôn Thất Thuyết là hình mẫu tiêu biểu cho chủ nghĩa yêu nước kiên cường, thà mất tất cả chứ nhất quyết không chịu làm nô lệ cho thực dân.