Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Nhà lý luận chính trị kiệt xuất và nhà lãnh đạo tận tụy vì nhân dân
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (1944 – 2024) là một nhà lãnh đạo xuất xắc, một nhà báo và nhà lý luận chính trị lỗi lạc của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong suốt sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ, ông đã để lại những dấu ấn sâu sắc trong công tác xây dựng Đảng, phát triển lý luận, phòng chống tham nhũng và định hình chính sách đối ngoại của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
1. Hành trình hình thành và phát triển của một nhà lý luận chính trị kiệt xuất
Nguyễn Phú Trọng sinh ngày 14 tháng 4 năm 1944 tại xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hà Nội trong một gia đình bần nông. Con đường học vấn của ông gắn liền với công tác lý luận và báo chí:
Nền tảng tri thức: Ông tốt nghiệp Cử nhân Ngữ văn tại Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1967. Sau đó, ông hoàn thành lớp nghiên cứu sinh tại Trường Nguyễn Ái Quốc và sang Liên Xô bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ Khoa học Lịch sử tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội thuộc Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô năm 1983. Với những đóng góp chuyên sâu, ông được phong hàm Phó Giáo sư năm 1992 và Giáo sư chuyên ngành Xây dựng Đảng năm 2002.
Trưởng thành từ cơ quan tuyên truyền: Từ tháng 12 năm 1967, ông bắt đầu công tác tại Tạp chí Cộng sản (tiền thân là Tạp chí Học tập). Bằng năng lực và sự kiên trì, ông lần lượt giữ các vị trí Trưởng ban Xây dựng Đảng, Phó Tổng Biên tập và trở thành Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản vào tháng 8 năm 1991.
Đóng góp lý luận: Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, trực tiếp chỉ đạo công tác tổng kết 20 năm Đổi Mới và chỉ đạo biên soạn các Văn kiện Đại hội Đảng. Ông là tác giả của hàng loạt cuốn sách và bài báo lý luận quan trọng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng Đảng, đường lối quân sự, phát triển văn hóa và công tác phòng, chống tham nhũng.
2. Nhà lãnh đạo tận tụy và quyết liệt trong công tác xây dựng Đảng
Trong quá trình công tác, ông đã đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng của Đảng và Nhà nước: Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội khóa XI và XII, kiêm nhiệm Chủ tịch nước (2018–2021), và giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ năm 2011 cho đến khi qua đời năm 2024.
Dấu ấn đậm nét nhất trong thời kỳ ông làm Tổng Bí thư chính là việc phát động và trực tiếp chỉ đạo "Chiến dịch đốt lò" — cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng và tiêu cực quy mô lớn được khởi xướng từ năm 2013:
Chiến dịch đã lôi kéo và xử lý kỷ luật hàng ngàn quan chức, bao gồm nhiều cán bộ cấp cao, Ủy viên Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị vi phạm.
Với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", chiến dịch không chỉ góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước mà còn được các nhà quan sát đánh giá là động lực quan trọng giúp củng cố lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
3. Dấu ấn "Ngoại giao cây tre" và nâng tầm vị thế quốc tế
Trên mặt trận đối ngoại, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là người định hình và triển khai học thuyết "Ngoại giao cây tre" — lấy gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển:
Cân bằng quan hệ các nước lớn: Ông đã lãnh đạo thực hiện chính sách ngoại giao khéo léo, duy trì và phát triển mối quan hệ hợp tác tốt đẹp với cả Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga và các quốc gia đối tác lớn.
Những cột mốc lịch sử: Năm 2015, ông trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên thăm chính thức Hoa Kỳ và có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng. Đến tháng 9 năm 2023, ông trực tiếp chủ trì lễ đón Tổng thống Joe Biden tại Hà Nội, chính thức nâng cấp quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Việt Nam cũng trở thành quốc gia duy nhất tiếp đón cả Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một khoảng thời gian ngắn.
4. Di sản tôn vinh và tình cảm trong lòng nhân dân
Ngày 19 tháng 7 năm 2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời ở tuổi 80 khi đang tại nhiệm. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, ông đã được Bộ Chính trị trao tặng Huân chương Sao Vàng — phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam, cùng nhiều huân chương cao quý từ các quốc gia như Cuba, Trung Quốc, Lào và Giải thưởng Lenin của Đảng Cộng sản Liên bang Nga.
Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đông đảo nhân dân Việt Nam và nhận được hàng trăm bức điện chia buồn từ lãnh đạo các quốc gia và tổ chức quốc tế trên toàn thế giới.
