Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với chiến lược xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Một trong những di sản lập pháp lớn nhất của cố Tổng Bí thư là việc chỉ đạo ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Thượng tôn Hiến pháp và Pháp luật: Trên cương vị người đứng đầu Đảng, ông luôn nhấn mạnh mọi tổ chức Đảng và đảng viên đều phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Ông thường nhắc nhở các cơ quan lập pháp: "Luật pháp ban hành ra không phải để giữ trong tủ kính, mà phải đi vào đời sống, phải bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của người dân" [vietnamplus.vn, baochinhphu.vn].
Kiểm soát quyền lực tối đa: Tư duy cốt lõi của ông trong xây dựng nhà nước là phải "nhốt quyền lực vào trong lồng cơ chế" [nhandan.vn, xaydungdang.org.vn]. Ông chỉ rõ rằng quyền lực nếu không được kiểm soát bằng luật pháp và sự giám sát của nhân dân thì rất dễ bị tha hóa. Từ đó, hàng loạt cơ chế kiểm tra chéo giữa các cơ quan hành pháp, tư pháp và lập pháp đã được hoàn thiện, tạo nền móng vững chắc cho một bộ máy minh bạch.
Đổi mới tư duy tư pháp: Ông yêu cầu ngành tòa án và kiểm sát phải lấy sự công bằng, chính trực làm lẽ sống. Các cải cách tư pháp dưới thời ông đều hướng tới việc giảm thiểu án oan sai, nâng cao tranh tụng tại tòa và đảm bảo người dân nghèo cũng có cơ hội được bảo vệ công lý một cách bình đẳng.
