TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CỪ (1912 – 1941): BẢN LĨNH TỰ PHÊ BÌNH VÀ TƯ DUY LÝ LUẬN KIỆT XUẤT CỦA MỘT LÃNH ĐẠO TRẺ TUỔI

Trong tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam giai đoạn tiền khởi nghĩa, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1912 tại Từ Sơn, Bắc Ninh; hy sinh ngày 28 tháng 8 năm 1941 tại Hóc Môn, Gia Định) đứng ở vị trí ngọn cờ đầu về tư duy lý luận sắc bén, khả năng chỉ đạo chiến lược và bản lĩnh chính trị kiên trung. Được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 26 tuổi, ông không chỉ là vị Tổng Bí thư trẻ tuổi nhất trong lịch sử Đảng mà còn là nhà chiến lược tài ba, người đã có công lớn trong việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng, đặt nền móng lý luận cho Mặt trận Dân chủ Đông Dương và củng cố sự đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng.

Tầm vóc trí tuệ và phương pháp luận khoa học của Nguyễn Văn Cừ phản ánh qua tác phẩm kinh điển Tự phê bình xuất bản năm 1939. Đối mặt với những bất đồng ý kiến, tư tưởng lệch lạc và nguy cơ rạn nứt nội bộ trong giai đoạn đấu tranh công khai Dân chủ (1936 – 1939), ông đã thể hiện một bản lĩnh chính trị vượt thời đại khi thẳng thắn chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm của các tổ chức Đảng mà không hề do dự. Lập luận lý luận của ông dựa trên một nguyên tắc sinh tử: Đảng không sợ sai lầm, chỉ sợ không nhìn nhận và không quyết tâm sửa chữa sai lầm; tự phê bình không phải là làm suy yếu Đảng mà là phương thức căn bản để làm cho Đảng ngày càng mật thiết với quần chúng, nâng cao sức chiến đấu và giữ vững vai trò tiên phong. Tác phẩm đã trở thành cẩm nang nguyên tắc xây dựng Đảng mang giá trị trường tồn cho đến tận ngày nay.

Bản lĩnh của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ còn thể hiện ở sự nhạy bén chính trị đặc biệt khi dự báo chính xác sự thay đổi của cục diện thế giới khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ. Tại Hội nghị Trung ương Đảng tháng 11 năm 1939, ông cùng Ban Chấp hành Trung ương đã kịp thời quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược: rút vào hoạt động bí mật, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Thống nhất Dân tộc Phản đế Đông Dương. Khi bị kẻ thù bắt và chịu án tử hình vào tháng 8 năm 1941 tại Hóc Môn khi mới 29 tuổi, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên quật của người cộng sản. Cuộc đời và sự nghiệp của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ là bài học vô giá về sự kết hợp giữa lý luận sắc bén, lòng dũng cảm tự phê bình và tinh thần xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.