TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CÚC
- Các thông tin:
+ Họ và tên: Nguyễn Văn Cúc
+ Bí danh/tên gọi khác (nếu có): Nguyễn Văn Linh, Mười Cúc
+ Năm sinh: 1915
+ Năm mất (nếu có): 1998
+ Quê quán: Làng Bần (nay là thôn Yên Phú, xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên)
+ Danh hiệu: Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản
Việt Nam
+ Cấp bậc từng giữ (nếu có): không có
+ Chức vụ từng giữ (nếu có): Bí thư Thành ủy Hải Phòng – Kiến An, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Sài Gòn, Bí thư Thành ủy Sài Gòn, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn – Gia Định, Ủy viên Xứ ủy Nam Bộ, Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Nam Bộ, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn – Gia Định, Quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Cải tạo Xã hội chủ nghĩa Trung ương, Trưởng ban Dân vận Mặt trận Trung ương, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam, Thường trực Ban Bí thư, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương, Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
- Khái quát về cuộc đời, sự nghiệp của nhân chứng lịch sử
Nguyễn Văn Linh (1915–1998), tên khai sinh là Nguyễn Văn Cúc, tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm. Năm 1929, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1930, khi mới 15 tuổi, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù vì tham gia rải truyền đơn kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động, sau đó bị đày ra Côn Đảo. Trong thời gian bị giam giữ, ông được học tập lý luận cách mạng cùng nhiều lãnh đạo tiền bối của Đảng. Năm 1936, sau khi được trả tự do, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, tham gia khôi phục tổ chức Đảng tại Hải Phòng và Hà Nội, sau đó được phân công hoạt động ở Sài Gòn và Trung Kỳ. Năm 1941, ông tiếp tục bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo lần thứ hai. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông trở lại miền Nam, giữ nhiều cương vị quan trọng như Bí thư Thành ủy Sài Gòn, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn – Gia Định, Ủy viên Xứ ủy Nam Bộ, Quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ và lãnh đạo Trung ương Cục miền Nam trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Sau khi đất nước thống nhất năm 1975, Nguyễn Văn Linh được bầu vào Bộ Chính trị và giữ chức Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Trên cương vị này, ông mạnh dạn đề xuất nhiều biện pháp đổi mới trong quản lý kinh tế, khuyến khích sản xuất, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và tổ chức Hội nghị Đà Lạt năm 1983 nhằm tổng kết thực tiễn, góp phần hình thành tư duy đổi mới của Đảng. Năm 1986, ông được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam tại Đại hội VI. Trong nhiệm kỳ 1986–1991, ông cùng tập thể lãnh đạo Đảng khởi xướng và triển khai công cuộc Đổi Mới, xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Đồng thời, ông mở chuyên mục "Những việc cần làm ngay" trên Báo Nhân Dân với bút danh N.V.L., kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu và tiêu cực, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống chính trị, xã hội.
Trong lĩnh vực đối ngoại, Nguyễn Văn Linh chủ trương mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế với phương châm "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng thế giới", góp phần bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc, thúc đẩy quan hệ với Hoa Kỳ và các nước ASEAN, tạo nền tảng để Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng trong những năm sau đó. Sau khi thôi giữ chức Tổng Bí thư năm 1991, ông đảm nhiệm cương vị Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng đến năm 1997 rồi nghỉ hưu. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng và công cuộc Đổi Mới, ông được trao tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Nguyễn Văn Linh qua đời ngày 27 tháng 4 năm 1998, hưởng thọ 82 tuổi và được đánh giá là một trong những nhà lãnh đạo có công lớn trong việc đưa Việt Nam bước vào thời kỳ đổi mới và phát triển.
