Tổng Bí thư Trần Phú - Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1)

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là người thầy đầu tiên dẫn dắt đồng chí Trần Phú đi theo con đường cách mạng vô sản. Chính Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là người phát hiện và giúp đỡ đồng chí Trần Phú trong suốt quá trình hoạt động, phấn đấu trở thành người cộng sản ưu tú, nhà lý luận xuất sắc, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng ta.

Ngay từ những năm tháng còn là học sinh của Trường Quốc học Huế, Trần Phú đã nghe đến tên tuổi của nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc, được đọc những bài viết của Người trên một số tài liệu, sách báo tiến bộ, bí mật lưu hành ở Huế lúc bấy giờ. Ảnh hưởng tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và sự ác cảm với “chốn quan trường nghiệt ngã”, đã giúp Trần Phú sớm hiểu rằng quan trường nô lệ không phải nơi “hành đạo”.

Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc học Huế (năm 1922), với tấm bằng Thành chung loại ưu, Trần Phú có thể nhận một chức quan, đi theo con đường “vinh thân phì gia”, nhưng anh đã quyết định chọn nghề làm thày dạy học, với mục đích góp phần đào tạo ra lớp người có chí hướng, làm lợi cho dân cho nước.

Được điều về dạy học tại Trường tiểu học Cao Xuân Dục, thành phố Vinh (Nghệ An), Trần Phú đã được gặp gỡ, tiếp xúc với nhiều nhà yêu nước (Nguyễn Đình Kiên, Ngô Đức Kế, Lê Văn Huân...), qua đó được bồi đắp thêm tinh thần yêu nước, cách mạng. Tháng 7-1925, Trần Phú tham gia sáng lập Hội Phục Việt - một tổ chức của những người yêu nước cấp tiến.

Bước ngoặt trong cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Trần Phú là vào tháng 7-1926, đồng chí được Hội Phục Việt (khi đó đổi tên thành Hội Hưng Nam) cử sang Quảng Châu (Trung Quốc), để bàn việc sáp nhập với Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên. Tại Quảng Châu, đồng chí Trần Phú lần đầu tiên được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và tham gia lớp huấn luyện chính trị do Người trực tiếp giảng dạy. Khóa học đã trang bị cho đồng chí Trần Phú những kiến thức cơ bản về cách mạng vô sản và những vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; về chủ trương, đường lối, nhiệm vụ của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam...

Trong thời gian đồng chí Trần Phú học tập, nghiên cứu tại khóa huấn luyện chính trị ở Quảng Châu, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã phát hiện ở đồng chí có những phẩm chất, tài năng của nhà lãnh đạo cách mạng trong tương lai. Vì thế, đến cuối năm 1926, Người đã viết thư giới thiệu (qua đại diện của Quốc tế Cộng sản ở Quảng Châu), gửi đồng chí Trần Phú sang học tập tại Trường Đại học Phương Đông ở Mátxcơva (Liên Xô)⁽¹⁾. Kết thúc khóa học, đầu năm 1930, đồng chí Trần Phú nhận Chỉ thị của Quốc tế cộng sản, trở về nước hoạt động. Khi đồng chí đang trên đường về nước, Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã được tiến hành tại Hồng Kông (Trung Quốc).

Do bị lộ tin tức, cho nên khi tàu vừa cập bến Sài Gòn, dù đã bắt được liên lạc với cơ sở, nhưng bị mật thám truy lùng gắt gao, đồng chí Trần Phú phải tiếp tục hành trình sang Hồng Kông. Tại đây, đồng chí Trần Phú đã gặp lại lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, được Người thông báo về sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và tình hình phong trào cách mạng trong nước.