Tổng Bí thư Trần Phú – Người khởi thảo Luận cương Chính trị đầu tiên

Trần Phú (1904–1931) là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam (khi đó đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương), một người cộng sản kiên trung đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho sự nghiệp cách mạng chống thực dân Pháp.

Năm 1930, sau khi được đào tạo tại trường Đại học Phương Đông (Liên Xô), ông về nước và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời. Tại Hội nghị lần thứ nhất năm 1930, ông đã chủ trì và khởi thảo bản Luận cương Chính trị đầu tiên của Đảng. Văn kiện này đã xác định rõ con đường của cách mạng Việt Nam là tiến hành cách mạng tư sản dân quyền, bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa để tiến thẳng lên cách mạng xã hội chủ nghĩa, giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp.

Tháng 4 năm 1931, giữa lúc phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đang bị đàn áp đẫm máu, Tổng Bí thư Trần Phú bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Kẻ thù đã dùng những hình phạt tra tấn tàn khốc nhất nhưng không thể khuất phục được ý chí sắt đá của ông. Do bị hành hạ dã man, ông lâm bệnh nặng và hy sinh tại nhà thương Chợ Quán khi mới 27 tuổi. Câu nói cuối cùng của ông trước khi nhắm mắt: "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!" đã trở thành vũ khí tinh thần vô giá cho các thế hệ chiến sĩ cách mạng sau này bước vào hai cuộc trường chinh giữ nước.