Tổng Bí thư Trường Chinh

Tổng Bí thư Trường Chinh sinh ra tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường,

tỉnh Nam Định, trong một gia đình trí thức yêu nước, có truyền thống hiếu học. Ông được

hưởng sự giáo dục bài bản về văn hóa, lịch sử theo truyền thống Nho học từ nhỏ, đồng thời

sớm tiếp thu kiến thức của nền giáo dục phổ thông thời Pháp thuộc. Ông là cháu nội của

Tiến sĩ Đặng Xuân Bảng, người nổi tiếng về ý chí và học vấn. Chính môi trường văn hóa

cao này đã hun đúc nên một trí tuệ uyên thâm, sắc sảo, hiện đại cho chàng sinh viên Đặng

Xuân Khu sau này.

Đề cương Văn hóa Việt Nam được Tổng Bí thư Trường Chinh soạn thảo và được Ban

Thường vụ Trung ương Đảng thông qua vào tháng 2 năm 1943, trong bối cảnh đất nước

đang bị thực dân Pháp và phát xít Nhật chiếm đóng. Văn kiện này ra đời nhằm xác định rõ

lập trường, mục tiêu và phương hướng của văn hóa dưới sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc

đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 18 tuổi, ông đã tham gia phong trào yêu nước và đến năm 1927, qua việc nghiên cứu

tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc và Chủ nghĩa Mác-Lênin, ông đã chuyển từ người thanh niên

yêu nước trở thành người cộng sản, trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của

Đảng Cộng sản Việt Nam. Bản lĩnh kiên trung của ông đã được tôi luyện ngay cả trong ngục

tù thực dân như Hỏa Lò, Sơn La, nơi ông biến nhà tù thành trường học lý luận.

Sự nghiệp lãnh đạo của Tổng Bí thư Trường Chinh gắn liền với việc xác định đường lối

chiến lược của Đảng qua nhiều giai đoạn cam go. Ông ba lần được Đảng tín nhiệm giao giữ

trọng trách Tổng Bí thư trong ba thời kỳ khác nhau.

Lần đầu tiên, khi tình hình đất nước và quốc tế có những chuyển biến nhanh chóng vào đầu

những năm 40, ông đã có công lao to lớn trong việc tổ chức lại Ban Chấp hành Trung ương.

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ Tám (tháng 5/1941), ông được bầu làm Tổng Bí thư và

cùng Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết lịch sử, hoàn chỉnh chủ trương cách mạng giải

phóng dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết. Đây là sự khẳng định tư tưởng

“Lấy dân làm gốc” và “Khoan thư sức dân là kế sâu rễ bền gốc, là thượng sách để giữ

nước”, tinh thần mà ông đã học hỏi từ các bậc tiền nhân như Hưng Đạo Đại vương Trần

Quốc Tuấn.

Trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp, tác phẩm “Kháng chiến nhất định thắng lợi”

của ông đã xác định rõ sách lược, củng cố niềm tin cho toàn Đảng, toàn dân. Sau này, trong

giai đoạn đất nước đứng trước khủng hoảng kinh tế trầm trọng, vào tháng 7/1986, ông lại

được bầu lại làm Tổng Bí thư và cùng Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương quyết liệt

lãnh đạo, lát những viên gạch đầu tiên cho công cuộc Đổi mới với tư duy đổi mới, sáng tạo,

mà ông đã đúc kết qua câu nói nổi tiếng: “Đổi mới hay là chết?”.

Vai trò của đồng chí Trường Chinh ở đây là cực kỳ nổi bật vì ông đã nhìn thấy văn hóa

không chỉ là hoạt động giải trí mà là một mặt trận chính trị quan trọng ngang hàng với mặt

trận quân sự và kinh tế. Việc ban hành Đề cương đã giúp toàn Đảng, toàn dân có một kim

chỉ nam để tổ chức và phát triển văn hóa cách mạng trong suốt thời kỳ kháng chiến gian khổ

Nhân cách của ông toát lên phẩm chất kiên cường, mẫu mực, luôn giữ vững tính nguyên

tắc, kỷ luật, đồng thời vô cùng khiêm tốn, giản dị, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách

nhiệm trước nhân dân về những sai lầm (như trong công tác cải cách ruộng đất).