Tổng đốc Hoàng Diệu – Người thề sống chết cùng thành Hà Nội và huyết thư gửi hoàng đế

· Năm sinh: 1829 (mất năm 1882) – Quê quán: Điện Bàn, Quảng Nam.

· Câu chuyện: Giữ chức Tổng đốc Hà Ninh, Hoàng Diệu ý thức sâu sắc dã tâm của thực dân Pháp nên đã dốc sức phòng thủ, chỉnh đốn thành lũy Hà Nội bất chấp sự nhu nhược, cầu hòa của triều đình Huế. Khi quân Pháp nổ súng tấn công thành vào năm 1882, ông đã trực tiếp lên mặt thành chỉ huy quân dân bắn trả dữ dội, gây cho địch nhiều tổn thất. Giữa lúc chiến sự đang ác liệt, kho thuốc súng trong thành bất ngờ bị kẻ gian phản bội phóng hỏa đốt cháy, lòng quân hoang mang. Biết không thể giữ được thành, ông đã viết một bức huyết thư đầy bi tráng gửi vua Tự Đức, rồi đi vào hành cung, treo cổ tự vẫn dưới chân cột cờ để vẹn toàn khí tiết với non sông.