Tổng đốc Hoàng Diệu – Thà Chết Theo Thành Hà Nội Khí Phách

Vào thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, triều đình nhà Nguyễn bấy giờ bạc nhược, bất lực. Nhưng giữa hoàn cảnh đen tối ấy, có những vị trung thần đã lấy cái chết của mình để bảo toàn danh dự cho tổ quốc, tiêu biểu nhất là Tổng đốc Hà Ninh Hoàng Diệu.

Hoàng Diệu là người học rộng tài cao, tính tình chính trực, thương dân sâu sắc. Năm 1880, ông được triều đình bổ nhiệm làm Tổng đốc trấn giữ vùng đất trọng yếu Hà Ninh (bao gồm cả kinh thành Hà Nội). Nhận thấy dã tâm xâm lược ngày càng rõ ràng của thực dân Pháp, Hoàng Diệu đã ngày đêm đốc thúc quân sĩ, sửa sang thành lũy, chuẩn bị vũ khí, kiên quyết tổ chức phòng thủ dù triều đình Huế liên tục gửi mật lệnh đòi ông phải nhượng bộ giặc.

Ngày 25 tháng 4 năm 1882, đại tá Pháp Henri Rivière dẫn thủy quân bất ngờ nổ súng tấn công dữ dội vào thành Hà Nội. Hoàng Diệu đã bước lên mặt thành, trực tiếp chỉ huy quân sĩ bắn súng đại bác đánh trả quyết liệt. Quân ta chiến đấu vô cùng quả cảm, tiêu diệt nhiều binh lính Pháp. Tuy nhiên, giữa bấy giờ, kho thuốc súng trong thành bất ngờ bị nổ tung do có kẻ gian phản bội phóng hỏa, thành Hà Nội rơi vào cảnh hỗn loạn, rách nát.

Biết không thể giữ được thành nữa, và kiên quyết không chịu khuất phục, không để bản thân rơi vào tay giặc làm nhục tổ quốc, Hoàng Diệu đã đi vào điện Kính Thiên, viết một bản di biểu bằng máu gửi về cho vua Tự Đức, thể hiện lòng trung thành tuyệt đối. Sau đó, ông đi ra mảnh vườn sau thành, treo cổ tự tử bên gốc cây cổ thụ để tuẫn tiết theo thành. Nhân dân Hà Nội vô cùng thương tiếc, kính phục khí phách lẫm liệt của ông, người thà chết chứ không bao giờ đầu hàng giặc.