Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

Đầu năm 1945, tình hình thế giới biến động mạnh khi phát xít Đức và Nhật Bản bước vào giai đoạn thất bại. Tại Đông Dương, Nhật đảo chính Pháp vào tháng 3/1945, làm bộ máy cai trị của thực dân Pháp sụp đổ. Tuy nhiên, nhân dân Việt Nam vẫn chịu cảnh áp bức, đồng thời nạn đói khủng khiếp năm 1945 khiến hơn 2 triệu người chết.

Trong bối cảnh đó, Mặt trận Việt Minh do Hồ Chí Minh lãnh đạo đã phát động cao trào kháng Nhật cứu nước, chuẩn bị lực lượng cho tổng khởi nghĩa. Khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh vào giữa tháng 8/1945, thời cơ cách mạng đã đến.

Ngày 16/8/1945, Quốc dân Đại hội Tân Trào quyết định phát động tổng khởi nghĩa trên toàn quốc. Chỉ trong vòng vài ngày, chính quyền cách mạng giành thắng lợi ở nhiều địa phương. Ngày 19/8, Hà Nội giành chính quyền. Tiếp đó là Huế và Sài Gòn.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trọng đại của dân tộc.