Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945 và vai trò Thường vụ Trung ương Đảng

Trong những ngày Tháng Tám lịch sử năm 1945, thời cơ cách mạng đã chín mùi. Trên cương vị Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, thành viên Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc, Võ Nguyên Giáp đã có những đóng góp quyết định vào thành công của Tổng khởi nghĩa. Chiều ngày 16 tháng 8 năm 1945, tại Tân Trào, ông đã chỉ huy đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đường tiến về Hà Nội.

Sự quyết đoán và tầm nhìn chiến lược của ông đã góp phần giúp lực lượng vũ trang cách mạng phối hợp chặt chẽ với phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng, nhanh chóng đập tan bộ máy chính quyền phong kiến thực dân, giành chính quyền về tay nhân dân trên phạm vi cả nước. Sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình có sự đóng góp vô cùng to lớn của Võ Nguyên Giáp trong việc bảo vệ an toàn tuyệt đối cho chính quyền cách mạng non trẻ trước muôn vàn khó khăn "ngàn cân treo sợi tóc".