Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945
Vai trò chỉ huy các lực lượng vũ trang tiến về giải phóng Hà Nội, giành chính quyền.
Tháng 8 năm 1945, khi thời cơ cách mạng đã chín mùi, Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc được thành lập do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp phụ trách. Ngày 16 tháng 8 năm 1945, tại Tân Trào (Tuyên Quang), ông đã ra Lệnh khởi nghĩa số 1, kêu gọi quân và dân cả nước đứng lên giành chính quyền.
Ngay sau lệnh khởi nghĩa, Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy một đơn vị Giải phóng quân tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đường tiến về Hà Nội. Sự chủ động, quyết đoán của ông cùng các đồng chí trong Ban Lãnh đạo đã góp phần đảm bảo cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám giành thắng lợi nhanh chóng, ít tổn thất máu xương.
Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông được giao nhiều trọng trách trong Chính phủ lâm thời như Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Bút trưởng Chính phủ. Ông đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ trước sự bao vây của thù trong giặc ngoài.
