Tống Minh Phương và Trần Thị Hoa

Những năm trước Cách mạng Tháng Tám, khi đất nước còn chìm trong cảnh nô lệ, con đường hoạt động cách mạng vô cùng gian nan và nguy hiểm. Ở nơi đất khách Côn Minh, Trung Quốc, có một gia đình người Việt đã âm thầm trở thành cơ sở tin cậy, che chở cho cán bộ cách mạng và góp phần bảo vệ Bác Hồ trong những thời khắc đặc biệt.

Đó là ông Tống Minh Phương và bà Trần Thị Hoa.

Bà Hoa vốn quê ở Kim Liên, Nghệ An. Từ khi còn trẻ, bà theo mẹ sang Côn Minh sinh sống. Xa quê nhưng trong lòng bà vẫn đau đáu hướng về Tổ quốc. Khoảng giữa những năm 1930, bà cùng chồng tích cực tham gia các hoạt động của Việt kiều yêu nước, quyên góp, gây quỹ và hỗ trợ những người hoạt động cách mạng.

Báo Nhân Dân điện tử

Gia đình ông bà dần trở thành một địa chỉ tin cậy của những người yêu nước.

Bà mở quán cà phê Tân Nam. Bề ngoài đó chỉ là một quán nhỏ giữa Côn Minh, nhưng phía sau lại là nơi che giấu những hoạt động bí mật, góp phần nuôi dưỡng cán bộ, mua sách báo và gây quỹ cho cách mạng. Ngôi nhà của ông bà cũng trở thành nơi hội họp và nuôi giấu cán bộ từ trong nước sang.

Công An Nghệ An

Rồi một ngày, một vị khách đặc biệt tìm đến.

Đó là Bác Hồ.

Trong những năm hoạt động bí mật, Bác sang Côn Minh để liên lạc với lực lượng Đồng minh và tìm kiếm sự phối hợp phục vụ cuộc đấu tranh chống phát xít. Gia đình ông bà Tống Minh Phương – Trần Thị Hoa đã bố trí nơi ở an toàn để Bác cùng những người bảo vệ có thể hoạt động bí mật.

Công An Nghệ An

Giữa thành phố xa lạ, căn nhà của gia đình bà Hoa trở thành một nơi trú chân bình yên cho người chiến sĩ cách mạng.

Bà Hoa chăm lo từng việc nhỏ, còn ông Tống Minh Phương cùng gia đình âm thầm bảo đảm an toàn cho những người hoạt động cách mạng.

Không có tiếng súng.

Không có những trận đánh ngoài mặt trận.

Nhưng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả cơ sở bị lộ và những người đang hoạt động bí mật gặp nguy hiểm.

Vì vậy, sự che chở ấy cũng là một cuộc chiến thầm lặng.

Năm 1944, thông qua cơ sở của Việt kiều yêu nước ở Côn Minh, Bác có điều kiện tiếp xúc với những người thuộc lực lượng Đồng minh. Những cuộc gặp ấy góp phần tạo thêm sự phối hợp, hỗ trợ cho Mặt trận Việt Minh về vũ khí và thuốc men.

Công An Nghệ An

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công.

Đất nước giành được độc lập.

Nhưng với bà Hoa, công việc chưa dừng lại.

Theo yêu cầu của Bác, bà tiếp tục ở lại Côn Minh làm đầu mối liên lạc giữa những người cách mạng ở nước ngoài với trong nước. Đến giữa năm 1946, tình hình Côn Minh trở nên nguy hiểm, bà phải bán toàn bộ nhà cửa, tài sản để trở về nước.

Công An Nghệ An

Trở về Hà Nội, bà gặp lại Bác trong một đất nước vừa giành được độc lập nhưng đang đứng trước muôn vàn thử thách.

Những gì gia đình bà tích cóp được ở nơi đất khách không được giữ lại cho riêng mình.

Bà đem tất cả hiến cho cách mạng.

Theo sự hướng dẫn của đồng chí Nguyễn Lương Bằng, bà dùng 100 cây vàng mua nhà ở phố Lò Đúc làm nơi an dưỡng cho các đồng chí già yếu. Sau đó, bà tiếp tục dùng 100 cây vàng để mua một biệt thự phục vụ cách mạng, về sau được gọi là biệt thự Cây Liễu. Tổng cộng, bà đã hiến 200 cây vàng cùng tài sản cho sự nghiệp cách mạng.

Công An Nghệ An

Hai trăm cây vàng – một tài sản vô cùng lớn vào thời điểm ấy – nhưng bà không coi đó là sự mất mát.

Bởi trong suy nghĩ của bà, những gì mình có được cũng là nhờ quê hương, nhờ dân tộc. Khi đất nước cần, đem tài sản góp sức cho cách mạng là điều tự nhiên.

Điều đáng quý hơn cả là sau khi hiến tài sản, bà vẫn tiếp tục làm việc, phục vụ cách mạng. Từ những công việc hậu cần, bà về sau còn tham gia công tác đối ngoại, góp phần tìm kiếm sự ủng hộ và viện trợ cho cuộc kháng chiến.

Những đóng góp âm thầm ấy đã được Nhà nước ghi nhận. Ngày 30/6/1952, ông bà Tống Minh Phương được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, ghi nhận sự tận tụy với sự nghiệp giải phóng dân tộc và việc cống hiến gia tài cho cách mạng. Sau này, bà Trần Thị Hoa còn được tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Nhưng điều khiến người đời nhớ đến bà không chỉ là những phần thưởng.

Đó là cách bà đã sống.

Một người phụ nữ Việt Nam xa quê, giữa nơi đất khách, đã biến căn nhà của mình thành chỗ dựa cho cách mạng; khi Tổ quốc cần, bà sẵn sàng trao đi những gì mình có; khi đất nước khó khăn, bà không nghĩ đến việc giữ lại cho bản thân.

Giữa thời hoa lửa, có những người trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Có những người hy sinh trên chiến trường.

Và cũng có những người âm thầm đứng phía sau, bảo vệ cán bộ, giữ gìn cơ sở, góp tiền của và chấp nhận hiểm nguy để cách mạng có thêm một điểm tựa.

Ông Tống Minh Phương và bà Trần Thị Hoa chính là những con người như thế.

Câu chuyện của ông bà nhắc chúng ta rằng lòng yêu nước không phải lúc nào cũng thể hiện bằng những việc lớn lao. Đôi khi, đó là biết che chở một người đang gặp nguy hiểm, giữ kín một điều cần giữ, sẻ chia những gì mình có và sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích riêng.

Hơn hết, câu chuyện còn cho thấy một vẻ đẹp rất đáng quý của những người Việt Nam trong thời hoa lửa: sống âm thầm nhưng cống hiến lớn lao, không màng danh lợi, không tính toán thiệt hơn với đất nước.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập và làm việc trong những điều kiện tốt đẹp hơn. Nhìn lại câu chuyện của ông bà Tống Minh Phương – Trần Thị Hoa, mỗi người càng hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao công sức, hy sinh của các thế hệ đi trước.

Có những người đã trao tuổi trẻ cho Tổ quốc. Có những người trao máu xương. Và có những người trao cả gia tài. Nhưng điểm chung của họ là một tấm lòng: khi Tổ quốc cần, sẵn sàng cống hiến tất cả.

Đó chính là vẻ đẹp của những con người thầm lặng giữa thời hoa lửa – những người góp phần giữ ngọn lửa cách mạng cháy sáng cho đến ngày đất nước giành được độc lập.