Trà Vinh 1992-1993: Những Bước Chuyển Mình Đầu Tiên Sau Ngày Tái Lập Tỉnh (2)

Từ góc độ lưu trữ, giai đoạn 1992-1993 được ghi nhận là một kỷ nguyên kiến tạo nền móng cho tỉnh Trà Vinh. Vừa được tái lập, tỉnh phải đối mặt với vô vàn khó khăn của một điểm xuất phát thấp. Các chính sách được ban hành trong thời kỳ này không chỉ là những phản ứng hành chính đơn thuần, mà là các lựa chọn chiến lược có chủ đích, định hình quỹ đạo phát triển của tỉnh trong nhiều thập kỷ tiếp theo. Sự quan tâm sâu sắc của Trung ương không chỉ là nguồn động viên mà còn mang ý nghĩa then chốt. Chuyến thăm của Đại tướng Đoàn Khuê (tháng 12/1992) và Phó Thủ tướng Phan Văn Khải (tháng 8/1993) là những tín hiệu xác thực sự ủng hộ và định hướng từ Chính phủ, khẳng định tiềm năng của một tỉnh mới đang khao khát vươn lên.

1. Định hướng Phát triển Kinh tế - Xã hội Toàn diện

Nhận thức rõ rằng ổn định kinh tế là nền tảng cho mọi tiến bộ khác, ban lãnh đạo tỉnh đã ngay lập tức tập trung vào việc tạo ra một kế hoạch chi tiết và toàn diện. Các nghị quyết được ban hành trong giai đoạn này đã trở thành kim chỉ nam cho những bước đi đầu tiên của nền kinh tế địa phương.

1.1. Nghị quyết 02-NQ/TU: Đặt ra Mục tiêu và Chỉ tiêu Cụ thể cho năm 1993

Ban hành ngày 20/01/1993, Nghị quyết số 02-NQ/TU đã vạch ra 5 mục tiêu trọng tâm, thể hiện một cách tiếp cận đa chiều và thực tiễn:

• Tạo sự chuyển biến kinh tế toàn diện, tập trung giải quyết các vấn đề cốt lõi như vốn, kỹ thuật, thủy lợi và thị trường tiêu thụ.

• Xây dựng và quản lý tốt ngân sách nhà nước, tăng cường khai thác nguồn thu và triệt để tiết kiệm chi tiêu.

• Thúc đẩy tiến bộ trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, thực hiện tốt chính sách xã hội, xóa đói giảm nghèo.

• Giữ vững ổn định chính trị, tăng cường an ninh - quốc phòng, quyết liệt phòng chống tham nhũng, buôn lậu và các tệ nạn xã hội.

• Tiếp tục xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ tỉnh đến cơ sở, chú trọng quy hoạch và đào tạo đội ngũ cán bộ có năng lực.

Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu cho năm 1993 được xác định cụ thể như sau:

Chỉ tiêu

Mục tiêu năm 1993

Tổng sản phẩm nội địa (GDP)

1.235 tỷ đồng (tăng 12,9% so với 1992)

Sản lượng lương thực

500.000 - 600.000 tấn

Sản lượng Công nghiệp - TTCN

Tăng 20% - 30%

Khai thác, nuôi trồng thủy sản

Tăng 10% - 15%

Kim ngạch xuất khẩu

30,5 triệu USD

Tỷ lệ tăng dân số

Giữ ở mức 2,2%

Tổ chức cơ sở Đảng

50% đạt trong sạch, vững mạnh

1.2. Nghị quyết 03-NQ/TU: Chiến lược Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn

Với nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, việc ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 19/8/1993 không chỉ là một lựa chọn chính sách mà còn là một yêu cầu mang tính sống còn để cải thiện đời sống cho đại đa số người dân. Nghị quyết xác định chiến lược dài hạn đến năm 2000, với mục tiêu tổng quát là phát huy thế mạnh của cả ba vùng sinh thái (nước ngọt, lợ, mặn), cải thiện cơ bản đời sống vật chất và văn hóa của nông dân.

Ba nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm được đề ra:

1. Coi sản xuất nông nghiệp là mặt trận hàng đầu: Tập trung phát triển nông - ngư - lâm nghiệp, trong đó sản xuất lương thực là trọng tâm và phát triển thủy sản là ngành mũi nhọn.

2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn: Từng bước tăng tỷ trọng giá trị của công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập.

3. Xây dựng nông thôn mới: Tích cực quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống văn hóa, đảm bảo an ninh trật tự và củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

1.3. Đầu tư cho Y tế: Khởi công Bệnh viện Đa khoa tỉnh

Ngày 22/3/1993, sự kiện khởi công xây dựng Bệnh viện Đa khoa tỉnh đã đánh dấu một "bước ngoặt mới trên lĩnh vực y tế Trà Vinh". Đây là một khoản đầu tư nền tảng cho phúc lợi xã hội với các thông số ấn tượng:

• Quy mô: 400 giường bệnh.

• Tổng vốn đầu tư: 31,5 tỷ đồng.

• Diện tích: 3,6 ha.

Công trình này không chỉ là một dự án xây dựng, mà còn là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt của chính quyền đến việc chăm sóc sức khỏe người dân, đặt nền móng cho hệ thống y tế hiện đại của tỉnh.

Bên cạnh việc hoạch định chiến lược kinh tế, Tỉnh ủy đặc biệt chú trọng đến công tác dân tộc và tôn giáo, xem đây là nền tảng cho sự ổn định và phát triển bền vững.

2. Tăng cường Đoàn kết Dân tộc, Tôn giáo

Trong một tỉnh có đông đồng bào dân tộc Khmer, các chính sách dân tộc và tôn giáo được xem là nhiệm vụ chiến lược, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo sự đồng thuận xã hội cần thiết cho công cuộc tái thiết.

2.1. Chăm lo Toàn diện Đời sống Vùng đồng bào Khmer

Thông qua việc triển khai các Chỉ thị 02-CT/TU, Nghị quyết 01-NQ/TU và sơ kết Chỉ thị 68-CT/TW, công tác vùng đồng bào Khmer đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, làm thay đổi bộ mặt đời sống kinh tế - xã hội:

• Đầu tư cơ sở hạ tầng: Nhiều công trình thiết yếu được xây dựng và nâng cấp, bao gồm các công trình thủy lợi đầu mối, kéo lưới điện quốc gia đến các huyện lỵ, xây dựng đường giao thông nông thôn và cung cấp giếng nước ngọt để cải thiện nước sinh hoạt.

• Phát triển giáo dục: Số lượng con em đồng bào Khmer tốt nghiệp các cấp học ngày càng tăng, nhiều em đã tốt nghiệp trình độ bác sĩ, kỹ sư. Các chương trình dạy và học song ngữ Việt - Khmer được mở rộng và phát triển.

• Cải thiện y tế và văn hóa: Các hoạt động y tế như tiêm chủng mở rộng và phòng bệnh được tăng cường; nhiều trạm xá được xây mới. Đời sống văn hóa tinh thần được quan tâm, nhiều chùa Khmer được hỗ trợ xây dựng phòng đọc sách và trạm truyền thanh.

2.2. Xây dựng Khối Đại đoàn kết Lương - Giáo

Chính quyền tỉnh đã có những hành động cụ thể nhằm tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động và đóng góp vào sự phát triển chung:

• Nhân dịp lễ Giáng sinh năm 1992, Tỉnh ủy đã tổ chức buổi họp mặt thân mật với hơn 50 vị linh mục, mục sư, tu sĩ đại diện cho hơn 57.000 giáo dân. Tại đây, đồng chí Trần Quang Thiện đã ghi nhận những đóng góp của các tôn giáo và kêu gọi đồng bào giáo dân tiếp tục chung sức xây dựng tỉnh nhà ngày càng ổn định, phát triển.

• Để thể chế hóa chủ trương này, ngày 17/5/1993, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 06-CT/TU về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới, nhằm hướng dẫn các hoạt động tôn giáo đúng pháp luật và củng cố khối đại đoàn kết.

Để thực hiện thành công các mục tiêu kinh tế - xã hội và chính sách dân tộc, tôn giáo, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được xem là nhiệm vụ then chốt.

3. Xây dựng Hệ thống Chính trị Vững mạnh

Các văn kiện của Tỉnh ủy cho thấy một nỗ lực rõ ràng nhằm củng cố Đảng bộ và các tổ chức đoàn thể, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho sự nghiệp đổi mới.

3.1. Đổi mới và Chỉnh đốn Đảng

Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 và Chỉ thị 14 về tự phê bình và phê bình đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong toàn Đảng bộ, không chỉ trên giấy tờ mà còn trong thực tiễn:

• Củng cố lập trường tư tưởng: Nhận thức về đường lối, chủ trương của Đảng trong cán bộ, đảng viên được nâng cao. Tỷ lệ đảng viên học tập Nghị quyết Trung ương 3 đạt 96,5%, thể hiện sự đồng thuận chính trị cao.

• Tăng cường đoàn kết nội bộ: Qua kiểm điểm, các cấp ủy và đảng viên đã thắt chặt tình đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

• Nâng cao ý thức trách nhiệm: Lề lối, phong cách làm việc được chấn chỉnh, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực thi công vụ được nâng lên rõ rệt.

3.2. Nâng cao Vai trò của Cán bộ Nữ và Phụ nữ

Tỉnh ủy đã có những chủ trương cụ thể nhằm phát huy vai trò của phụ nữ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nữ, một bước đi tiến bộ trong bối cảnh xã hội lúc bấy giờ:

• Công tác đào tạo: Từ khi tái lập tỉnh, đã có trên 200 cán bộ nữ được cử đi đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ.

• Triển khai Nghị quyết 04-NQ/TW: Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 05-KH/TU để triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị, hướng đến mục tiêu cụ thể là "chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi và nâng cao trình độ mọi mặt cho phụ nữ".

3.3. Tăng cường Quản lý và Nâng cao Chất lượng Báo chí

Nhận thức rõ vai trò định hướng của công tác tư tưởng, ngày 26/8/1993, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 07-CT/TU, xác định rõ vai trò và nhiệm vụ của báo chí, phát thanh, truyền hình:

• Vai trò: Là "cơ quan ngôn luận của Đảng bộ - chính quyền, là diễn đàn của Nhân dân".

• Nhiệm vụ: Đảm bảo thông tin trung thực, chính xác; hướng dẫn dư luận xã hội; phát huy, nêu gương người tốt, việc tốt; và đấu tranh chống lại các luận điệu sai trái, phê phán các hành vi tiêu cực.

Các tài liệu lưu trữ từ năm 1992-1993 cùng nhau kể một câu chuyện về sự kiên cường và tầm nhìn xa. Sự tập trung đồng thời vào quy hoạch kinh tế, gắn kết xã hội và củng cố chính trị cho thấy một sự hiểu biết sâu sắc của ban lãnh đạo tỉnh về những gì cần thiết để xây dựng một xã hội ổn định và thịnh vượng từ con số không. Những kế hoạch ban đầu này không chỉ là những văn kiện; chúng chính là bộ khung thiết yếu cho tương lai của Trà Vinh.