Trách nhiệm nặng nề sau ngày non sông thống nhất
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Lê Duẩn cùng tập thể lãnh đạo Đảng và Nhà nước lãnh đạo nhân dân bước vào thời kỳ thống nhất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Năm 1976, ông được bầu làm Tổng Bí thư. Trong giai đoạn này, đất nước tập trung khôi phục kinh tế, ổn định đời sống nhân dân, xây dựng Nhà nước thống nhất và chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc. Ông giữ cương vị Tổng Bí thư đến khi qua đời năm 1986.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kết thúc thắng lợi, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thu về một mối. Niềm vui thống nhất đi cùng những thử thách vô cùng lớn: cơ sở vật chất bị tàn phá, kinh tế kiệt quệ, đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn. Trên cương vị người đứng đầu Đảng, Lê Duẩn cùng tập thể lãnh đạo phải tìm hướng đi để đưa cả nước bước vào thời kỳ xây dựng và phát triển.
Một dấu mốc quan trọng diễn ra vào tháng 4 năm 1976, khi nhân dân cả nước tham gia Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung. Tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa VI, tháng 6 và tháng 7 năm 1976, Quốc hội quyết định lấy tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chọn Hà Nội làm Thủ đô và đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng, tháng 12 năm 1976, Lê Duẩn được bầu làm Tổng Bí thư. Đây là thời điểm ông cùng Trung ương Đảng xác định những nhiệm vụ lớn trong công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Trước muôn vàn khó khăn, Đảng và Nhà nước đề ra kế hoạch 5 năm 1976–1980, tập trung khôi phục sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp, giao thông vận tải, giáo dục, y tế và từng bước cải thiện đời sống nhân dân. Lê Duẩn cùng tập thể lãnh đạo đã chỉ đạo thực hiện những nhiệm vụ ấy, đồng thời quan tâm xây dựng chính quyền thống nhất trên phạm vi cả nước. Công cuộc khôi phục và phát triển đất nước diễn ra trong điều kiện thiếu thốn, hậu quả chiến tranh nặng nề và còn nhiều khó khăn trong quản lý kinh tế.
Tuy nhiên, đất nước vừa thống nhất chưa được hưởng trọn vẹn hòa bình. Tình hình biên giới Tây Nam diễn biến phức tạp, quân Khmer Đỏ liên tục gây hấn, tấn công lãnh thổ Việt Nam. Trước tình hình đó, quân và dân ta phải chiến đấu bảo vệ biên giới, đồng thời giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng. Tháng 2 năm 1979, chiến tranh biên giới phía Bắc tiếp tục nổ ra, đặt đất nước trước nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Trong những năm tháng ấy, Lê Duẩn cùng tập thể lãnh đạo Đảng và Nhà nước tập trung chỉ đạo nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, động viên quân và dân cả nước bảo vệ Tổ quốc.
Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ biên giới, Việt Nam cũng từng bước mở rộng quan hệ đối ngoại. Ngày 20 tháng 9 năm 1977, nước ta chính thức trở thành thành viên của Liên hợp quốc, mở ra cơ hội tăng cường hợp tác với cộng đồng quốc tế. Đây là một dấu mốc quan trọng trong quá trình khẳng định vị thế của Việt Nam sau khi thống nhất.
Đến năm 1986, sau nhiều năm lãnh đạo đất nước, Lê Duẩn qua đời ngày 10 tháng 7 tại Hà Nội. Ông đã dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng, đặc biệt là giai đoạn đất nước chuyển từ chiến tranh sang hòa bình, thống nhất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những thành tựu, khó khăn và cả những hạn chế của thời kỳ này là những bài học lịch sử quan trọng đối với công cuộc phát triển đất nước sau đó.



