TRÁI BÍ NON Ở BỆNH XÁ PHỔ CƯỜNG – TÌNH NGƯỜI TRONG NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH
TRÁI BÍ NON Ở BỆNH XÁ PHỔ CƯỜNG – TÌNH NGƯỜI TRONG NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH
1. Bối cảnh câu chuyện
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, bên cạnh những chiến công của quân đội còn có sự hy sinh thầm lặng của nhân dân trên khắp mọi miền đất nước. Đặc biệt, tại những vùng chiến sự ác liệt, tình quân dân trở thành điểm tựa giúp những người lính vượt qua khó khăn, tiếp tục chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Một câu chuyện tiêu biểu về tình cảm ấy đã diễn ra tại Phổ Cường, Đức Phổ, Quảng Ngãi vào năm 1968, gắn với những người lính Tàu 43 và Bệnh xá Đức Phổ do bác sĩ Đặng Thùy Trâm phụ trách.
2. Diễn biến câu chuyện
Theo lời kể của Trung tá Lưu Công Hào, năm 1968, Tàu 43 thực hiện nhiệm vụ vận chuyển vũ khí vào chiến trường Quảng Ngãi. Tuy nhiên, khi chưa đến được bến Ba Làng An, con tàu đã bị đối phương phát hiện và tấn công dữ dội. Sau hơn một giờ chiến đấu, ba thủy thủ hy sinh, 11 người bị thương. Trước tình thế nguy hiểm, các thủy thủ phải rời tàu, bơi vào bờ trong điều kiện sóng to, gió lớn.
Khi vào được đất liền, những người lính đã kiệt sức. Cán bộ, du kích và nhân dân địa phương nhanh chóng cứu giúp, băng bó vết thương rồi đưa họ đến những hầm bí mật để tránh sự truy lùng của đối phương. Trong suốt những ngày địch càn quét xã Phổ Hiệp, người dân vẫn tìm cách bảo vệ các thủy thủ. Sau ba lần tổ chức đưa thương binh vượt vòng vây, cuối cùng họ cũng đến được Bệnh xá Đức Phổ của bác sĩ Đặng Thùy Trâm.
Tại đây, điều kiện cứu chữa vô cùng thiếu thốn. Thuốc men và lương thực đều khan hiếm, nhiều vết thương đã bị nhiễm trùng. Dẫu vậy, bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng các y tá và nhân viên bệnh xá vẫn dành những loại thuốc tốt nhất cho các thủy thủ. Để nhường phần gạo ít ỏi cho thương binh, những người làm việc tại bệnh xá phải ăn sắn, khoai thay cơm.
Khi nguồn gạo dần cạn kiệt, một nữ y tá đã hy sinh trong chuyến đi về đồng bằng lấy lương thực. Giữa hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, một người mẹ ở xã Phổ Cường đã mang đến cho các thương binh một quả bí đỏ. Bà phải đi gần một ngày đường, vượt qua vùng giáp ranh nguy hiểm để đem chút thức ăn đến cho những người lính đang cần được chăm sóc.
Điều đặc biệt là quả bí ấy vẫn còn non. Khi thấy mẹ hái bí sớm, cô con gái đã hỏi vì sao không đợi bí già hơn rồi mới mang đi. Người mẹ trả lời bằng một câu nói giản dị nhưng khiến người nghe không khỏi xúc động:
“Trái bí mà còn tính non với già, vậy xương máu của anh em có non với già không con?”
Câu trả lời ấy được Trung tá Lưu Công Hào kể lại trong bài viết Trái bí non ở Bệnh xá Phổ Cường đăng trên Báo Quân đội nhân dân ngày 25/10/2011. Đằng sau quả bí nhỏ bé là tấm lòng của một người mẹ sẵn sàng sẻ chia những gì mình có, bất chấp hiểm nguy để giúp đỡ những người đang chiến đấu và hy sinh vì đất nước.
3. Giá trị và ý nghĩa lịch sử
Câu chuyện về trái bí non không phải là một trận đánh lớn hay một chiến công được ghi dấu bằng những con số hào hùng. Giá trị của nó nằm ở những hành động bình dị mà cao quý của con người trong chiến tranh.
Trước hết, câu chuyện thể hiện sâu sắc truyền thống yêu nước và tinh thần đoàn kết quân dân. Nhân dân không chỉ hỗ trợ người lính bằng lương thực, thuốc men mà còn bảo vệ họ trước sự truy lùng của đối phương. Sự giúp đỡ ấy góp phần duy trì sự sống cho những người bị thương, đồng thời thể hiện sức mạnh của lòng dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Bên cạnh đó, câu chuyện giúp chúng ta hiểu hơn về sự hy sinh thầm lặng của những con người bình dị. Người mẹ trong câu chuyện không được nhắc đến bằng một danh hiệu cao quý, nhưng hành động của bà đã thể hiện lòng yêu nước bằng việc làm cụ thể. Bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng tập thể bệnh xá cũng là những tấm gương về tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và sự tận tụy với thương binh trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
Đặc biệt, lời nói về quả bí non đã trở thành thông điệp giàu ý nghĩa đối với thế hệ hôm nay. Trong hoàn cảnh chiến tranh, người dân hiểu rằng sự sống của những người lính và sự nghiệp bảo vệ đất nước quan trọng hơn những tính toán nhỏ bé về phần lợi ích của riêng mình.
4. Cảm nhận của người thực hiện
Là một sinh viên trong thời bình, tôi cảm nhận rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện qua những chiến công lớn lao mà còn hiện diện trong những hành động nhỏ bé, chân thành của mỗi con người. Một quả bí được mang đến bệnh xá, một chuyến đi lấy lương thực đầy hiểm nguy hay sự chăm sóc tận tụy của người thầy thuốc đều có thể trở thành những ký ức lịch sử đáng trân trọng.
Câu chuyện cũng nhắc nhở thế hệ trẻ cần biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Sự tri ân không nên chỉ dừng lại ở lời nói hay những hoạt động kỷ niệm, mà cần được thể hiện bằng việc học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, tìm hiểu lịch sử một cách chủ động và lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến cộng đồng.
Trái bí non năm ấy có thể đã không còn, nhưng câu chuyện về người mẹ Phổ Cường vẫn nhắc chúng ta rằng tình người có thể vượt qua nỗi sợ hãi, thiếu thốn và cả ranh giới sinh tử. Đó chính là một phần ký ức quý giá của dân tộc, cần được gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ mai sau.


