Trái dưa hấu giấu thuốc tây và tấm lòng bao la của người mẹ góa bưng biền

Thế nhưng, tai ương lại bất ngờ ập xuống khi đứa con trai vẫn còn nhỏ xíu, ông Giỏi mắc phải một cơn đau bụng bão tàn nhẫn rồi đột ngột qua đời. Mất đi người trụ cột, mẹ góa con côi phải bơ vơ nương tựa vào nhau giữa thời buổi chiến tranh loạn lạc. Dưới thời Pháp thuộc, người mẹ trẻ góa bụa ấy tay ôm tay bế đứa con thơ chạy giặc khắp nơi, bôn ba từ vùng Bình Ba, Chòi Đồng trôi dạt đến tận vùng Hắc Dịch. Cuộc sống chạy loạn triền miên khiến mẹ chẳng thể làm ăn gì được, cái nghèo cái đói cứ thế bám riết lấy số phận của hai mẹ con.Bước sang thời kỳ chống Mỹ cứu nước, vùng quê mẹ vẫn không có lấy một ngày bình yên khi Sư đoàn 18 của quân đội Sài Gòn kéo về đóng bót ngay tại ấp Bà Ký. Chúng lùng sục, xét hỏi gắt gao suốt ngày đêm vì lo sợ người dân lén lút tiếp tế cho Việt Cộng. Để có miếng cơm manh áo nuôi con, mẹ Dây phải cắn răng đi làm thuê, làm mướn cho người ta quanh vùng. Những ngày không có ai mướn, mẹ lặn lội ra sông Thị Vải đi thả lưới bắt cá kè, đào cào chem chép, hoặc đi mót từng hạt lúa rơi rụng trên đồng. Dẫu kiếm được chẳng bao nhiêu, mẹ vẫn khéo léo chắt bóp, tằn tiện để hai mẹ con sống lay lắt qua ngày.Lớn lên trong vòng tay tần tảo của mẹ, mang trong mình dòng máu yêu nước, năm 16 tuổi, con trai độc nhất của mẹ nằng nặc đòi xin đi theo các anh bộ đội giải phóng. Nén dòng nước mắt lo âu, mẹ đồng ý để con bước vào chiến khu chiến đấu. Vào bộ đội, anh được những người đồng đội đổi tên thành Nguyễn Văn Thái, mang theo họ mẹ. Vài năm sau, con trai mẹ khôn lớn và lập gia đình cùng cô gái tên Nguyễn Thị Hoa, cũng là người cùng ấp Bà Ký.Tình mẫu tử ruột rà luôn thôi thúc mẹ thỉnh thoảng tìm đường vào tận căn cứ để thăm con. Sau bao ngày xa cách, lần gặp lại, mẹ ngỡ ngàng và mừng rỡ khi thấy con trai từ trong rừng bước ra trông lại mập mạp, trắng trẻo, ngó đẹp hết sức. Hai mẹ con đứng nhìn nhau chôn chân vì lạ lẫm, rồi vỡ òa lao đến ôm chầm lấy nhau, mẹ vuốt ve, hôn hít con mãi không thôi. Có mỗi một mụn con trai độc nhất, mẹ thương anh vô vàn, cưng nựng đúng như người đời vẫn nói là "cưng như cưng trứng mỏng".Không chỉ dành trọn tình thương cho núm ruột của mình, trái tim nhân hậu của mẹ còn dang rộng ôm lấy những người chiến sĩ cách mạng khác. Trong những lần vào cứ thăm con, mẹ rớt nước mắt khi thấy các anh bộ đội miền Bắc, quê tận Hải Phòng, phải ăn những bữa cơm vắt với muối hột vô cùng kham khổ. Mẹ nhủ thầm trong bụng: con mình đi chiến đấu dẫu sao cũng còn có má ở gần thăm nom, còn các anh lính miền Bắc phải xa gia đình, vào Nam chịu cực chịu khổ đánh giặc, mình phải thương mấy ảnh như thương con ruột của mình.Từ suy nghĩ mộc mạc và thiêng liêng ấy, mẹ trở thành nguồn tiếp tế ấm áp của đơn vị. Mỗi lần biết con cùng đồng đội sắp tạt về, mẹ lại chắt bóp tiền bạc đi mua bánh trái, mua hột vịt lộn cho mấy anh em ăn tẩm bổ, ăn xong lại còn gói ghém mang theo đi đường. Dẫu cuộc sống nghèo khổ, nhưng mẹ luôn tâm niệm bộ đội về là phải có chút quà, nếu không có gì cho anh em, mẹ lại thấy xót ruột, chịu không thấu.Thấy con trai vắng nhà đằng đẵng, địch sinh nghi mẹ có liên hệ với Việt Cộng nên phái cảnh sát, công an theo dõi mẹ tối ngày. Dẫu vậy, hễ chúng đến tra hỏi, mẹ kiên quyết chối từ, dứt khoát bảo rằng con trai mình đi làm ăn xa xứ, khiến chúng dù nghi ngờ nhưng không có cớ để bắt bớ. Bất chấp kẻ thù rình rập vây bủa, mẹ Dây vẫn mưu trí tìm ra hàng ngàn cách để tiếp tế thuốc tây, nhu yếu phẩm cho cách mạng. Có lần, mẹ bó những vỉ thuốc tây thật chặt quanh bắp đùi, ngụy trang cẩn thận rồi đi thẳng vào rừng, vô tới nơi an toàn mới dám gỡ ra.Táo bạo và thông minh hơn cả là tuyệt chiêu giấu thuốc trong lòng dưa hấu. Mẹ dùng dao khoét một lỗ nhỏ xíu trên trái dưa hấu, khéo léo nhét đầy thuốc tây vào bên trong rồi đậy nắp lại y như cũ. Xong xuôi, mẹ ung dung ôm trái dưa hấu đi đàng hoàng qua mặt hàng loạt các trạm gác của địch mà không hề bị phát hiện. Sự nhanh trí và quả cảm ấy của mẹ đã trở thành một huyền thoại sống động: "Giặc có trăm con mắt, nhưng má có cả ngàn cách che mắt",.Nhưng chiến tranh không buông tha cho sự hy sinh thầm lặng ấy. Vào cuối tháng 11 năm đó, khi người vợ của anh Thái đang mang thai và ngày đêm mong ngóng chồng, thì tin dữ dội về. Đồng đội xót xa chạy về báo tin anh Thái đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Phước Thọ. Nỗi đau mất đi núm ruột duy nhất như một nhát dao xé nát tâm can mẹ.Vượt lên trên tận cùng nỗi đau mất con, mẹ Nguyễn Thị Dây vẫn kiên cường sống tiếp, trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần yêu nước, bất khuất của phụ nữ miền Nam,. Trân trọng những cống hiến và sự hy sinh không gì bù đắp nổi, mẹ đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 522/KTCTN ngày 27/8/1995. Mẹ đã sống một cuộc đời trọn vẹn nghĩa tình và thanh thản nhắm mắt qua đời vào ngày 18/11/2015, để lại một di sản tinh thần bất diệt.