Trái Tim Có Lửa Giữa Rừng Già Đức Phổ
rong ký ức của những người từng bước qua cuộc chiến chống Mỹ cứu nước tại chiến trường Quảng Ngãi ác liệt, hình ảnh Bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng bệnh xá huyện Đức Phổ luôn là một biểu tượng sáng ngời về tình yêu thương và chí khí kiên cường.
Năm 1967, sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, người con gái Hà thành Đặng Thùy Trâm đã gạt lại sau lưng tuổi thanh xuân êm đềm để xung phong vào Nam. Chị được phân công phụ trách Bệnh xá Đức Phổ — nơi tuyến đầu gian khổ, bom rơi đạn nổ như cơm bữa. Giữa hầm tối thiếu thốn từ viên thuốc băng gạc đến miếng ăn, bác sĩ Trâm vừa là người chữa trị vết thương thân thể, vừa là người chị, người mẹ dịu dàng xoa dịu nỗi đau tinh thần cho hàng trăm thương bệnh binh.
Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận càn quét quy mô lớn của quân đội Mỹ vào khu căn cứ, Bệnh xá Đức Phổ bị tấn công dữ dội. Để bảo vệ các thương binh và đồng đội rút lui an toàn, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng một vài chiến sĩ bảo vệ đã kiên cường ở lại chặn đánh địch. Giữa rừng núi Đức Phổ, người nữ bác sĩ 27 tuổi đã anh dũng ngã xuống khi tay vẫn ghì chặt khẩu súng ngắn.
Sau trận đánh, lực lượng Mỹ thu gom kỷ vật tại hiện trường và tìm thấy hai cuốn sổ bọc nilon bẩn vệt máu và bụi đường — đó chính là nhật ký của chị. Khi viên sỹ quan tình báo Mỹ Fred Whitehurst định ném hai cuốn sổ vào đống hồ sơ cần tiêu hủy, ông Nguyễn Trung Hiếu — người thông dịch viên đi cùng — sau khi lật mở từng trang chữ nắn nót đã vội vàng giữ tay viên sỹ quan lại và thốt lên:
"Đừng đốt cuốn sổ này! Bản thân nó đã có lửa rồi!"
Nhờ câu nói ấy, cuốn nhật ký được giữ lại. Khi dịch ra tiếng Anh, những dòng viết của Đặng Thùy Trâm đã làm bàng hoàng những người lính phía bên kia. Không có lời căm thù đui mù, trang nhật ký chỉ tràn ngập nỗi khát khao hòa bình, tình yêu thương gia đình ở Hà Nội, niềm đau xát muối trước sự hy sinh của đồng đội và một niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng của dân tộc.
Hai cuốn nhật ký được lưu giữ suốt 35 năm qua nửa vòng trái đất trước khi quay trở về với gia đình chị tại Hà Nội vào năm 2005. Ngọn lửa từ trái tim Đặng Thùy Trâm — ngọn lửa của lý tưởng, của lòng nhân ái và sự hy sinh quên mình — vẫn cháy mãi, soi đường và tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau.
